Maia Makhateli
Foto: Jan Willem Kaldenbach

Maia Makhateli

Eerste solist

Eerste soliste Maia Makhateli groeit als klein meisje niet zozeer aan als wel zittend onder de balletbarre op. Haar ouders Nikoloz Makhateli en Marina Loladze zijn, wanneer Maia ter wereld komt, solisten van het Nationale Opera en Ballet Theater in het Georgische Tbilisi, en de twee nemen hun dochter voortdurend mee naar lessen en repetities. “Ik kende als kind al alle ballettermen en -passen.” Maia’s tien jaar oudere broer David zit dan al op de Vakhtang Chabukiani Staatsballetschool, en Maia kan niet wáchten tot ook zij daarheen mag. “Ik ben nooit naar een amateurschool geweest, maar met mijn vader deed ik altijd ‘balletspelletjes’. Dan testte hij mijn voeten, liet me nieuwe passen zien, of daagde me uit nog hoger te springen.” ‘Eager’ als ze is, bekijkt ze ook zijn enorme balletvideocollectie en al snel wordt de Franse ballerina Sylvie Guillem haar grote voorbeeld. “Als kind wilde ik precies zo worden als zij, maar ook sinds ik me realiseerde dat ik nooit haar lengte of voeten zal hebben, inspireert ze me nog, om altijd verder te reiken dan mijn grenzen, mezelf altijd uit te dagen.”

Maia als de zwarte zwaan
Maia Makhateli in Het Zwanenmeer met Jakob Feyferlik (2023)| Foto: Marc Haegeman
maia als de witte zwaan
Maia Makhateli in Het Zwanenmeer (2023)| Foto: Marc Haegeman

Van Tbilisi naar Idaho 

Wanneer Maia als negenjarige ‘eindelijk’ ook op de Vakhtang Chabukiani Staatsballetschool wordt aangenomen, is dat wel een schok. “Opeens was ballet geen spelletje meer, maar ‘serious business’, met lange schooldagen, waarna mijn vader mij ook nog privélessen gaf en kleine choreografieën voor mij maakte.” Op dat moment heeft ze niet altijd zin in die extra uren, maar ze realiseert zich nu des te meer wat een ‘gigantisch cadeau’ het is dat haar vader al zijn kennis met haar – en haar broer – heeft gedeeld. 

Omdat de politieke en economische situatie in Georgië in die tijd verre van rooskleurig is, neemt vader Nikoloz in 2002 een baan als docent aan in de Verenigde Staten (waar hij later een eigen school heeft en voor diverse balletacademies werkt) en dus verhuist het gezin naar Idaho. “Ik was vijftien en dacht dat ik in een soort New York zou belanden”, zegt Maia lachend, “maar Idaho was flink wennen.” Ze gaat er naar de privé-balletschool van German en Valentina Zamuel, die haar voorbereiden op diverse balletconcoursen. Na het winnen van de Denver Ballet Guild-competitie krijgt ze een contract aangeboden bij het Colorado Ballet. “Ik was zestien en kreeg pas op mijn achttiende, met terugwerkende kracht, salaris.” Directeur Martin Freedman en zijn staf hebben een rotsvast geloof in haar – “dat is zó belangrijk” – en al snel danst Maia solistenrollen, uitmondend in de rol van Aurora in The Sleeping Beauty, waarna ze op negentienjarige leeftijd wordt bevorderd tot eerste solist

Maia tijdens repetitie van The Sleeping Beauty
Maia Makhateli tijdens repetitie The Sleeping Beauty (2023) | Foto: Altin Kaftira
Maia als Frida met haar vele alter-ego's
Maia Makhateli in Frida (2020) | Foto: Carlos Quezada
Maia als Mata Hari maakt in het rood gekleed een 'vreugdedansje'
Maia Makhateli in Mata Hari (2021) | Foto: Altin Kaftira
Maia in de Notenkraker
Maia Makhateli in Notenkraker & Muizenkoning (2021) | Foto: Hans Gerritsen
Maia in Raymonda
Maia Makhateli in Raymonda (2022) | Foto: Marc Haegeman
Maia in The Sleeping Beauty
Maia Makhateli en Semyon Velichko in The Sleeping Beauty (2022) | Foto: Sasha Gouliaev
Maia als Odile in Het Zwanenmeer
Maia Makhateli in Het Zwanenmeer (2023) | Foto: Marc Haegeman
Maia als Odette in Het Zwanenmeer
Maia Makhateli in Het Zwanenmeer (2023) | Foto: Marc Haegeman

Verliefd op Amsterdam 

Wanneer Freedman vertrekt, weet Maia dat het voor haar ook tijd is voor een volgende stap. Ze gaat in 2006 naar Engeland – waar broer David op dat moment eerste solist is bij The Royal Ballet – en wordt aangenomen bij de Birmingham Royal Ballet. Maar al snel voelt ze dat het niet haar plek is, en wanneer ze haar broer om advies vraagt, stelt hij Het Nationale Ballet voor, waar hij zelf eerder ook korte tijd danste. “Ik had hem destijds een keertje in Amsterdam opgezocht en was meteen verliefd geworden op de stad.” Pal voor de zomervakantie van 2007 doet Maia auditie bij Het Nationale Ballet en wordt aangenomen in de rang van grand sujet. “Ik dacht dat ik voor een jaar zou komen, ik had nooit gedacht dat ik hier echt mijn thuis zou vinden. En nu, nu ik hier al zoveel jaren ben, denk ik regelmatig: ‘o my god’, het lijkt alsof ik hier gisteren begon.” 

 

Vertrouwen 

Gevraagd naar de hoogtepunten in al die jaren, zegt ze: “Álles was speciaal, er zijn zóveel rollen die ik hier voor het eerst heb gedanst, zóveel rollen die me uitermate dierbaar zijn.” Maar het échte hoogtepunt is voor haar het grote vertrouwen dat ze bij Het Nationale Ballet krijgt en de band die ze met artistiek directeur Ted Brandsen en adjunct artistiek directeur Rachel Beaujean heeft opgebouwd. “Rachel heeft mij bij mijn komst in 2007 onder haar vleugels genomen en al die jaren gecoacht. We hebben samen zoveel meegemaakt, zoveel gelachen én gehuild. En Ted geeft mij de vrijheid en de verantwoordelijkheid om – behalve een goede danser of collega te zijn – ook werkelijk invulling te geven aan de rol van een leidende ballerina, waardoor ik als danser, maar ook als mens enorm gegroeid ben. Ik kan, in wat ik als danser wil, soms behoorlijk veeleisend zijn, maar hij is altijd begripvol en meewerkend.” 

 

Het moederschap 

Naast haar werk bij Het Nationale Ballet reist Maia voortdurend de wereld over voor gastoptredens. “Zien hoe andere dansers en gezelschappen werken ‘keeps me alive’, geeft me energie, en ik heb die uitdaging nodig om mijzelf verder te ontwikkelen.” Makkelijk is het niet altijd als (inmiddels alleenstaande) moeder van zoon Luka. “Soms gaat hij mee, maar vaak komt mijn moeder uit Georgië over of is hij bij zijn vader (voormalig eerste solist Artur Shesterikov - red).” Hoe dan ook komt Luka, sinds zijn geboorte in 2017, op de eerste plaats. “Vroeger draaide alles om mijn carrière, maar het moederschap heeft alles in een ander perspectief geplaatst. Nu doe ik alles voor hem, om hem straks de best mogelijke toekomst te kunnen bieden.” Luka is, door al het reizen van zijn moeder, dol op vliegtuigen, maar van ballet moet hij weinig hebben. “Hij geeft de voorkeur aan voetbal en tennis. ‘Good for him!’” 

Lees meer:

The Sleeping Beauty with Maia Makhateli and Jakob Feyferlik
Frida
Maia Makhateli | Eerste Solist bij Het Nationale Ballet
Raymonda pas de deux Maia Makhateli and Young Gyu Choi

CV

Geboorteplaats: 
Tblisi (Georgië)


Bij Het Nationale Ballet sinds: 
2007


Loopbaan bij Het Nationale Ballet: 
Eerste solist (2010), tweede solist (2009), grand sujet (2007)


Danste eerder bij: 
Colorado Ballet (Verenigde Staten), Birmingham Royal Ballet (Verenigd Koninkrijk)


Opleiding: 
Vakhtang Chabukiani Staatsballetschool in Tbilisi (Georgië)


Prijzen: 

  • 2020: Dancer of the Year Award, Critics’ Choice Dance Europe 
  • 2019: nominatie Prix Benois de la Danse (voor La Dame aux Camélias
  • 2015: Alexandra Radius Prijs
  • 2011: Nina Ananiashvili & Gilbert Star Award (Georgië)
  • 2002: Youth American Grand Prix, New York (Verenigde Staten), finaliste
  • 2002: Denver Ballet Guild's Young Dancer’s competition (Verenigde Staten), eerste prijs
  • 2002: Youth America Grand Prix, regionale voorronde Denver (Verenigde Staten), tweede prijs
  • 2001: Internationaal Balletfestival ‘Diplomat’ in Kazan (Rusland), prijs voor de Vakhtang Chabukiani Staatsballetschool

Eervolle vermeldingen: 

  • 2023: ‘Outstanding performance by a female dancer’ (voor Tschaikovsky Pas de Deux, uitgevoerd tijdens het Ballet Icons Gala in Londen), Critics’ Choice Dance Europe
  • 2022: ‘Outstanding performance by a female dancer’ (voor Raymonda), Critics’ Choice Dance Europe 
  • 2021 en 2019: ‘Outstanding performance by a female dancer’, Critics’ Choice Dance Europe

 

Laatste update: 24-10-2023