Het beste van ballet: Erfgoed en vernieuwing

Toelichting bij seizoen 2015 - 2016

Ballet is een dynamische kunstvorm met veel facetten. Elk jaar verzorgt Het Nationale Ballet een spannend en inspirerend aanbod van grote klassiekers en bijzondere nieuwe kleinoden, van erfgoed en vernieuwing, van beroemde meesters en jonge talenten.

We openen het seizoen 2015-2016 – het is inmiddels een mooie traditie geworden – met een sprankelend Gala, waarin al onze dansers, van de allerjongste talenten tot en met de stersolisten, te zien zijn in een programma dat vooral de appetijt wil opwekken: met voorproefjes van bijzonder repertoire dat later in het seizoen te zien zal zijn en exclusieve premières.

In september brengen we een nieuw programma met werk van Hans van Manen, onbetwist Nederlands grootste choreograaf. Zijn oeuvre is voor Het Nationale Ballet van onschatbare waarde en ik ben bijzonder blij dat een van zijn allerbekendste werken, het legendarische Live, eindelijk weer te zien is.

Giselle wordt niet voor niets vergeleken met de allergrootste meesterwerken uit beeldende kunst en literatuur – ook deze tijdloze klassieker is deel van ons aller erfgoed. Het is niet alleen een van de meest romantische werken uit het klassieke balletrepertoire, maar ook een van de uitdagendste producties wat betreft het dramatische en emotionele inlevingsvermogen van de dansers. De versie die Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante in 2009 creëerden brengt het ballet weer dichtbij de hedendaagse toeschouwer.

In de kerstperiode brengen we opnieuw een in en in Hollandse productie. Choreografen Wayne Eagling en Toer van Schayk hebben bijna twintig jaar geleden het Notenkraker-verhaal aangepast aan de theatereisen van onze tijd. Met de magische decors en oogstrelende kostuums van Van Schayk is Notenkraker en Muizenkoning een van de meest succesvolle producties van Het Nationale Ballet ooit, een echte kerstklassieker voor alle generaties toeschouwers.

Het Nationale Ballet heeft ruim dertig choreografieën van de Russisch-Amerikaanse choreograaf George Balanchine op het repertoire staan- meer dan enig ander gezelschap buiten zijn eigen New York City Ballet. De band tussen de Balanchine Trust en ons gezelschap is dan ook een heel bijzondere. In de tweede van een serie van vier programma’s zijn enkele van de grootste werken van de geniale balletvernieuwer te zien. Ik ben bijzonder blij dat we ook dit seizoen een gloednieuwe avondvullende productie kunnen presenteren. Voor elk gezelschap is dat de grootst mogelijke uitdaging en voor het publiek en dansers wordt het een spannend avontuur.

Ditmaal ga ikzelf de choreografie ter hand nemen en werk ik samen met een geweldig artistiek team aan het nieuwe verhalende ballet Mata Hari. Het turbulente levensverhaal van de Friese Margaretha Geertruida Zelle, zoals Mata Hari’s echte naam luidde, fascineert mij al lange tijd. Zij is een van de meest iconische vrouwen in de Nederlandse geschiedenis, een gepassioneerde vrouw voor wie het reële leven te beperkt was en die daarom voortdurend nieuwe verschijningsvormen van zichzelf creëerde. Mata Hari wordt een voorstelling waarin het leven van Zelle in filmische scènes tot leven wordt gebracht, op speciaal voor deze productie gecomponeerde muziek van de Britse componist Tarik O’Regan.

Voor het eerst in de geschiedenis werken Het Nationale Ballet en De Nationale Opera samen aan een grootse productie waarin dans en opera evenwaardige partners zijn, een historisch moment. In de Nederlandse première van Roméo & Juliette – oorspronkelijk gemaakt voor l’Opéra de Paris – laat Sasha Waltz Shakespeares beroemde liefdesdrama vertolken door balletsolisten, zangsolisten, een corps de ballet en het operakoor, allen in een sterk fysieke rol.

Het seizoen wordt afgesloten met Transatlantic, een grensoverschrijdende voorstelling van vier jonge en nu al toonaangevende choreografen uit de hele wereld: uit New York, Londen en Amsterdam: Justin Peck is zowel danser als choreograaf bij New York City Ballet en zijn spraakmakende werk is nu, na furore in Amerika gemaakt te hebben, voor het eerst in Europa te zien. George Wiliamson, die in Engeland op jonge leeftijd al is doorgebroken, maakte vorig jaar een succesvol stuk voor onze Junior Company. Nu brengt hij een wereldpremière, net als onze ‘eigen’ Ernst Meisner. Van Associate Artist David Dawson is het fenomenale Overture weer te zien. We zijn trots hen te kunnen verwelkomen in Transatlantic, het Holland Festivalprogramma. Alle vier delen zij eenzelfde passie: vertrekkend vanuit de klassieke techniek leiden ze het ballet nieuwe, ongekende richtingen op.

Het seizoen eindigt met een bijzondere avond, waarin jong choreografisch talent ruim baan krijgt – voor het eerst zal de choreografische workshop op het hoofdtoneel te zien zijn –, gevolgd door een daverend dansfeest. Ik nodig u van harte uit om te komen kijken naar het beste dat ballet te bieden heeft.

Ted Brandsen
Artistiek directeur Het Nationale Ballet