De Nationale Opera presenteert

aus LICHT Karlheinz Stockhausen (1928-2007)

Deze productie was te zien in mei 2019

Een productie van Holland Festival, De Nationale Opera, het Koninklijk Conservatorium Den Haag i.s.m de Stockhausen Stiftung für Musik

Venster op het muzikale universum van Karlheinz Stockhausen

Van Karlheinz Stockhausen

Taal Duits

Wat doen wij mensen op aarde? Het antwoord van Karlheinz Stockhausen op deze vraag bestaat uit LICHT, een cyclus van maar liefst zeven opera’s. Aus LICHT is een selectie van unieke scènes hieruit die wordt gepresenteerd in drie opeenvolgende voorstellingen in de Gashouder, Westergasfabriek, Amsterdam.

In de operacyclus LICHT geeft Karlheinz Stockhausen  zijn visie op de rol van de mensheid in een muzikale schepping en doet daarin een beroep op het hoogste wat podiumkunst kan bieden. Musici en middelen om zijn verhaal vertellen, brengt hij tot het uiterste. Karlheinz Stockhausen wist als een van de eersten het maken van elektronische muziek tot kunst te verheffen.

Karlheinz Stockthausen tijdens repetitie Michaels Heimkehr

Omvattende lezing

Aus LICHT is een selectie van scènes uit deze zeven opera’s, waarbij onder meer Kathinka Pasveer, die de muzikale leiding heeft, nauw betrokken is geweest. De selectie wordt gepresenteerd in drie opeenvolgende voorstellingen en is als zodanig de eerste omvattende lezing op LICHT van Karlheinz Stockhausen.

Aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag is een speciale tweejarige master opgericht voor een selecte groep studenten, die zich uitsluitend richt op aus LICHT.

Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Behind the scenes
De studenten van de master aus LICHT komen van over de hele wereld naar het Koninklijk Conservatorium om zich twee jaar lang te verdiepen in Karlheinz Stockhausens meesterwerk LICHT.
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz
Foto: Ruth & Martin Walz

Speciale website

Voor aus LICHT is een speciale website gelanceerd, waar u alles kunt vinden over dit unieke project. Hier vindt u verdieping, achtergronden en praktische informatie over de productie en de randprogrammering.

auslicht.com

    wo 05 jun Het Parool

    álles aan Aus Licht is verbluffend (…) Dit werk is van een absolute buitencategorie.(…) In mijn dertig jaar als muziekrecensent van deze krant heb ik, hoe hysterisch het misschien ook zal klinken, nog nooit zoiets moois – bij gebrek aan een beter woord – meegemaakt.

    wo 05 jun NRC ★★★★★

    Wonderschone operacyclus (…) Het is een all inclusive beleving voor de zintuigen

    wo 05 jun Trouw ★★★★

    …er werd historie geschreven met deze spectaculair ogende productie.

    wo 05 jun de Volkskrant

    Als iemand recht kan doen aan de bedoelingen van Stockhausen is het wel theater- en operamagiër Pierre Audi.

    di 04 jun aus LICHT - Noordhollands Dagblad over Deel 1

    “Een ontroerender duet tussen een trompet en contrabas heeft er waarschijnlijk nooit eerder geklonken. In Karlheinz Stockhausens ’Aus Licht’ zorgen trompettist Jerome Burns en contrabassist Louis van der Mespel in hun samenspel voor kippenvel.”

    di 04 jun aus LICHT - Deutschlandfunk Kultur

    “Wirklich ein Erlebnis, ein Ritual“

    di 04 jun aus LICHT - Het Parool

    “Operatie geslaagd: álles aan Aus Licht is verbluffend. Om te beginnen de locatie – de Gashouder is een magische ruimte. Dan de prestaties van de instrumentalisten en zangers, voor het leeuwendeel studenten van het Haags conservatorium. De klankregie van onder anderen Paul ¬Jeukendrup en Jan Panis. De decors en vooral de belichting van Urs Schönebaum.”

    do 31 jan NRC over aus LICHT - 2019

    "aus LICHT moet je ondergaan. Parkeer sceptische vragen over zin en onzin en geef je over aan de muziek en het theater […].”

    do 31 jan Place de l'Opera over preview aus LICHT - 2017

    “De voorstelling doet reikhalzend uitkijken naar het totAal in 2019.”

    do 31 jan NRC over aus LICHT - 2019

    “[…] een historisch en internationaal onvertoond spektakel.” “Met aus LICHT componeerde Stockhausen de omvangrijkste opera uit de geschiedenis van de mensheid.” “Stockhausens veelzijdige maar consequent spirituele oeuvre […].” “[…] zeker iets om je op te verheugen.” “Moet je dat alles snappen? Nee.

    wo 05 jun Joshua Barone, New York Times

    “[…] a breathtaking three-day selection of scenes from Stockhausen’s magnum opus […]”

Deel 1
31 mei, 4 juni, 8 juni 2019

19.30 - ± 23.15 uur - Voor toegewijde luisteraars is er aansluitend de elektronische compositie UNSICHTBARE CHÖRE. De eindtijd is dan ± 00.15 uur.

Michael

De eerste van drie voorstellingen staat geheel in het teken van Michael, de belichaming van het goede en goddelijke in de operacyclus LICHT.

Zijn muzikale DNA bestaat uit een formule van dertien tonen, eentje meer dan de twaalf witte en zwarte toetsen van de piano die het octaaf rijk is. In twee complete scènes uit de opera DONNERSTAG toont Stockhausen de jeugd van Michael met een geesteszieke moeder en een vader die niet opgewassen is tegen het leven.

In MICHAELS REISE UM DIE ERDE bereist Michael de aarde om na te zijn bespot en gehoond zijn geliefde Eva te ontmoeten. Zij verlaten de aarde voor een kosmische reis waarin ze zich muzikaal verenigen.

Het publiek is opgenomen in een muzikaal universum waarin onzichtbare koren de ruimte vullen. De scènes worden voorafgegaan door DONNERSTAGs GRUSS, een korte ouverture die vooruitblikt. Na afloop klinkt het ABSCHIED gespeeld door vijf trompetten in een ruimtelijke opstelling.

Het eerste deel is de meest scenische en verhalende van deze trilogie, die naarmate Stockhausen verder componeerde aan LICHT steeds ritueler van karakter zal blijken.

Bekijk de inleiding van deel 1

Deel 2
1, 5, 9 juni 2019

15.00 uur - ± 21.20 uur - Voor toegewijde luisteraars is er voorafgaand de elektronische compositie FREITAGs-GRUSS vanaf 13.15 uur; en na afloop de elektronische compositie FREITAGs-ABSCHIED, einde ± 23.30 uur 

LUCIFER EN EVA

Lucifers muzikale DNA vertoont met een formule van slechts elf tonen een duidelijk tekort. Dit drijft hem om vervulling te zoeken in zijn strijd met Michael. Of zich met Eva te verenigen wier formule van twaalf tonen de ideale menselijke genen omvat.

Karlheinz Stockhausen wist als een van de eersten het maken van elektronische muziek tot kunst te verheffen. Scènes uit FREITAG zijn ook onderdeel van het programma, zij het alleen via luidsprekers te beluisteren. De componist als het ware vol op het orgel, onzichtbaar maar alomtegenwoordig.

Deze voorstelling deel opent met scènes uit SAMSTAG, de dag gedomineerd door Lucifer als derde hoofdrolspeler. Na een fanfare speelt zich een vreemd ritueel af in KATHINKAs GESANG. Daarna verandert de sfeer totaal en is het podium aan Eva met drie scènes uit MONTAG.

Bekijk de inleiding van deel 2

Deel 3
2, 6, 10 juni 

14.00 uur -  ± 22.30 uur

Voor toegewijde luisteraars wordt de voorstelling voorafgegaan door de elektronische compositie MITTWOCHs-GRUSS om ± 12.30 uur.

SAMENWERKING EN HET OPENEN VAN DE RUIMTE

Nadat een bittere strijd tussen MICHAEL en LUCIFER is beslecht, brengt Stockhausen als schepper van ruimte de protagonisten weer samen.

Het conflict tussen Michael en Lucifer krijgt zijn ontknoping in INVASION-EXPLOSION. In een overweldigende elektronische klankwereld met reminiscenties aan Stockhausens eigen beleving van de Tweede Wereld-oorlog, bevechten twee legers elkaar in de publieke ruimte. Het leger van Lucifer zegeviert en een dodelijk getroffen Michael eindigt in de armen van Eva voor een ingetogen PIETÁ.

MITTWOCH is de opera uit LICHT waarin de drie hoofdrolspelers het podium delen en uiteindelijk tot elkaar komen. In WELT-PARLAMENT worden ruzies beslecht en visioenen geschapen voor kosmische samenwerking.

Instrumentalisten komen auditeren voor een hemels orkest in ORCHESTER-FINALISTEN. Vier strijkers kiezen daarna daadwerkelijk het luchtruim wanneer ze ieder plaatsnemen in hun eigen helikopter. Het publiek in de Gashouder neemt via straalverbindingen kennis van het
HELIKOPTER STREICHQUARTETT.

Deel 3 eindigt met ENGELPROZESSIONEN, één van de twee scènes uit SONNTAG, het sluitstuk in de cyclus LICHT.

Bekijk de inleiding van deel 3

Voor al zijn opera’s componeerde Stockhausen speciale elektronische muziek die het publiek tot zich kan nemen voorafgaand aan de voorstelling om alvast in de stemming te komen, of na afloop om nog even in de betovering te blijven. aus LICHT biedt deze elektronische muziek aan in een optimale weergave en live-gemixt.

Bestel een passe-partout  Bestel Foodvouchers

Kijk hier voor meer informatie over een cateringarrangement bij deel 2 en 3.  

Alles in magazine

Magazine

Karlheinz podcast aflevering 1

Bewogen jeugd

door: Beitske de Jong

 

Karlheinz podcast aflevering 2

Pionieren met elektronica

door: Beitske de Jong

Karlheinz podcast aflevering 3

Liefde en samenwerking

door: Beitske de Jong

Karlheinz podcast aflevering 4

Stockhausens spirituele wereld

door: Beitske de Jong

Karlheinz podcast aflevering 5

aus LICHT

door: Beitske de Jong

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding
Kathinka Pasveer
Regie
Pierre Audi
Decor en licht
Urs Schönebaum
Kostuum
Wojciech Dziedzic
Video
Chris Kondek en Robi Voigt
Curator
Renee Jonker
Dirigenten
Adrian Heger
Wilma ten Wolde (Nationaal Kinderkoor)
Daniel Reuss (Cappella Amsterdam)
Artistiek producent/coördinator
Sigi Giesler
Dramaturgie
Klaus Bertisch
Muzikaal en dramaturgisch adviseur
Suzanne Stephens-Janning
Educatief adviseur
Christiano Melli
Koor
Nederlands Kamerkoor
Cappella Amsterdam
Nationaal Kinderkoor/Nationaal Vrouwen Jeugdkoor/Nationaal Gemengd Jeugdkoor
Solisten, instrumentale solisten
studenten master aus LICHT Koninklijk Conservatorium Den Haag
TEAM,CAST,KOOR per deel
Zie auslicht.com

Kom in de stemming met muziek geïnspireerd op de voorstelling.

Volg ons op Spotify

ARTISTIEKE PARTNERS

 

Hoofdbegunstiger/ Patron aus LICHT

Sponsor

Founding Partner
aus LICHT

Partners