De Nationale Opera presenteert

De speler Sergej Prokofjev (1891-1953)

Deze productie was te zien in december 2013

De speler

Sergej Prokofjev
Opera in vier akten, op. 24
Libretto van Sergej Prokofjev
Wereldpremière 29 april 1929, Muntschouwburg, Brussel

 

Deze productie

Nieuwe productie
Première 7 december 2013

Over de opera

De speler, Prokofjevs een indrukwekkende opera over hebzucht, passie en verslaving. Alles draait om het vergaren van geld zonder ervoor te werken – door een erfenis of door te winnen aan de roulettetafel. De centrale figuur is Aleksej, die er weliswaar in slaagt de bank te laten springen, maar met zijn verworven rijkdom niet de liefde van Polina weet te winnen. Uit frustratie raakt hij geheel verslaafd aan het gokken.

De opera valt op door levendige dialogen en een scherp inzicht in de menselijke geest. Daarnaast maakt Prokofjev het draaien van de roulette hoorbaar in de muziek. 

Prokofjev baseerde zijn libretto op de gelijknamige novelle van Dostojevski, die zich afspeelt in de fictieve Duitse badplaats Roulettenburg. We worden getuige van de noodlottige verstrengeling van financiële en emotionele afhankelijkheid. De centrale figuur is Aleksej, die er weliswaar in slaagt de bank te laten springen, maar met zijn nieuwe rijkdom niet de liefde van Polina weet te winnen en na deze ontgoocheling definitief aan speelzucht ten prooi valt. Prokofjevs eerste volwaardige opera zou in het Mariinsky Theater in Sint-Petersburg ten doop worden gehouden, maar een ensemble dat over de moeilijkheden van de muziek morde en de politieke woelingen van de Russische Februarirevolutie van 1917 deden alle plannen te niet. Het zou nog ruim tien jaar duren voordat het werk, grondig gereviseerd, in Brussel zijn wereldpremière beleefde. Met een gevarieerd klankpalet en dynamische dialogen wordt een fijnzinnig psychologisch tijds- en maatschappijbeeld getekend, waarin tal van actuele ontwikkelingen hun schaduwen vooruit lijken te werpen.

‘Het ging Prokofjev om “sterke gevoelens”, die toch dicht bij de waarheid van het leven moesten liggen en ver van elk operacliché. Seks en eros, geld, hebzucht en macht – alles kolkt hier door elkaar, versterkt elkaar.’ - Sigrid Neef

De speler Trailer

Het verhaal

I
Een hotel-casino in Roulettenburg. Aleksej heeft de diamanten van Polina verpand en het geld vergokt, bedoeld om haar schuld bij de Markies af te lossen. Om zijn liefde voor Polina te bewijzen beledigt Aleksej barones Würmerhelm. 

II
Dit kost hem zijn baan als huisleraar bij Polina's stiefvader, de Generaal. Ook deze staat zwaar in het krijt bij de Markies, en hoopt spoedig te erven van Baboelenka ('Grootmoedertje'), zijn rijke oude tante. Ondanks berichten over haar naderende einde maakt Baboelenka plotseling in levenden lijve haar entree.

III
Baboelenka vergokt haar hele vermogen aan de roulette. De Generaal is nu alles kwijt; ook Blanche, zijn verloofde, laat hem in de steek.

IV
Nadat Baboelenka vertrokken is, zoekt Polina steun bij Aleksej. De Markies is vertrokken en schrijft dat hij haar schuld bij hem gedeeltelijk kwijtscheldt. Aleksej laat de bank springen en biedt Polina het gewonnen geld aan. Hierdoor gekwetst, werpt zij hem de bankbiljetten voor zijn voeten en verlaat hem. Aleksej is nu voorgoed gokverslaafd.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Marc Albrecht
Regie 
Andrea Breth
Decor 
Martin Zehetgruber
Kostuums 
Silke Willrett
Marc Weeger
Licht 
Alexander Koppelmann
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Residentie Orkest
Koor 
Koor van De Nationale Opera
Instudering koor 
Thomas Eitler
Generaal 
Pavlo Hunka
Polina 
Sara Jakubiak
Aleksej Ivanovitsj 
John Daszak
Baboelenka 
Renate Behle
Markies 
Gordon Gietz
Blanche 
Kai Rüütel
Mr. Astley 
Georg Nigl
Vorst Nilsky 
Marcel Beekman
Baron Würmerhelm 
Matthew Zadow
Potapitsj 
Roger Smeets
Barones Würmerhelm 
Seraphina Hassels
Directeur van het casino 
Alain Coulombe
Eerste croupier 
Hubert Francis
Tweede croupier 
Morschi Franz
Dikke Engelsman 
Guillaume Antoine
Lange Engelsman 
Lukas Jacobski
Opgedirkte dame  
Dana Ilia
Bleke dame  
Caroline Cartens
Onbeduidende dame 
Florieke Beelen
Deftige dame  
Marieke Reuten
Twijfelachtige oude vrouw 
Hiroko Mogaki
Verwoede speler  
Pascal Pittie
Ziekelijke priester 
Rudi de Vries
Gebochelde speler  
Jeroen de Vaal
Onfortuinlijke speler  
Kris Belligh
Oude speler  
Peter Arink
Zes spelers  
Frank Engel,
Frank Nieuwenkamp
Sander Heutinck
Jan Majoor
Julian Hartman
Bas Kuijlenberg
Barones Würmerhelm 
Seraphina Hassels

Residentie Orkest

Met zijn nieuwe artistieke profiel bewijst het Residentie Orkest meer dan ooit dat symfonische muziek ook in de 21e eeuw voor een groot en breed publiek van betekenis kan zijn. Het orkest geeft concerten in zijn thuishaven de Dr Anton Philipszaal, Den Haag. Het orkest treedt in toenemende mate op in omliggende gemeenten als Leiden, Gouda en Wassenaar, en is ook veelvuldig te horen op diverse grote podia in binnen- en buitenland. Belangrijk zijn ook de samenwerkingen met Haagse- en nationale partners als het Nationaal Toneel, Festival Classique, Paard van Troje, Gemeentemuseum en De Nederlandse Opera, Nederlandse Opera Academie en de Zaterdagmatinee.

MET STEUN VAN:

    ma 20 jan Eddie Vetter, De Telegraaf (9 december 2013)

    ‘Alle respect voor de productie. Die speelt zich af in een ouderwetse hotellobby met uitzicht op een wintertuin en (via het draaitoneel) de eetzaal of de speeltafels van het casino, een effectief decor van Martin Zehetgruber. Andrea Breth zoekt naar diepgang met een sterk uitgewerkte en gedetailleerde personenregie zonder de groteske aspecten te accentueren. Marc Albrecht geeft met het Residentie Orkest Prokofjevs grillige en grimmige sarcasme het volle pond. De vele (32!) rollen zijn over het algemeen goed bezet met onder meer John Daszak (Aleksej), Pavlo Hunka (Generaal) en vooral Sara Jakubiak (Polina).’

    ma 20 jan Peter van der Lint, Trouw (9 december 2013)

    ‘Dirigent Marc Albrecht, die op enerverende en opwindende wijze het uitstekende Residentie Orkest dirigeerde, oogstte zaterdag […] luide bijval, en geheel terecht. […] Het orkest klink bij wijlen als een strak gespannen v-snaar die de roulettes in het fictieve stadje Roulettenburg razend liet zoeven. Die constante drukke beweging, dat opgefokte, wist Albrecht meesterlijk uit de bak te toveren […] In het slimme, maar voorspelbare, draaiende decor van Martin Zehetgruber […] zijn snelle scènewisselingen mogelijk. Sara Jakubiak (Polina) en John Daszak (Aleksej) – beiden voortreffelijke zangers – klinken er optimaal in.’

    ma 20 jan Erik Voermans, Het Parool (9 december 2013)

    ‘De nieuwe productie van De speler die deze maand bij De Nederlandse Opera te zien en te horen is, in een enscenering van de vooraanstaande Duitse theatermaker Andrea Breth, zet dikke vette uitroeptekens achter het muzikale talent van Prokofjev. […] Onder leiding van Marc Albrecht doet het Residentie Orkest de virtuoze partituur alle eer aan en ook de cast, met Renate Behle als de rijke Baboelenka, Sara Jakubiak als Polina, John Daszak als Aleksej en Pavlo Hunka als de generaal in voortreffelijke dragende rollen, is van hoog niveau.’