De Nationale Opera presenteert

De nachtegaal en andere fabels Igor Stravinsky (1882-1971)

Deze productie was te zien in januari 2012

De vos

Igor Stravinsky
Libretto van Igor Stravinsky
Wereldpremière 18 mei 1922, Opéra, Parijs
 

De nachtegaal en andere fabels

Igor Stravinsky
Russisch conte lyrique in drie akten
Libretto van Stepan Mitussov, naar Hans Christian Andersen
Wereldpremière 26 mei 1914, Opéra, Parijs

 

Nieuwe productie

Coproductie met Canadion Opera Company, Toronto; Festival d’Aix-en-Provence en Opéra national de Lyon
In samenwerking met Ex Machina, Québec
Première 12 januari 2012

Over de opera

De regisseur Robert Lepage heeft enkele korte stukken van Stravinsky tot een fascinerende voorstelling gecombineerd. Dierenfabels, geënsceneerd als poppen- en schaduwspelen, tonen een fantasiewereld die zich moeiteloos naar ons mensen laat vertalen. Als componist was de jonge Stravinsky sterk beïnvloed door Nikolaj Rimski- Korsakov, bij wie hij privélessen compositie volgde en op wiens soirees hij dikwijls te gast was. In deze vroege werken treedt de invloed van Rimski-Korsakov duidelijk aan de dag door de sterke affiniteit met volksmuziek en volkssprookjes. In De vos wordt de vos uiteindelijk het slachtoffer van zijn eigen ijdelheid en machtsstreven. De nachtegaal is gebaseerd op een sprookje van Hans Christian Andersen. Als fabel wil deze korte opera ons ervan doordringen dat er voor ware kunst geen substituut is en dat haar werking niet onderschat dient te worden – een moraal die nog allerminst aan betekenis heeft ingeboet.

‘Stravinsky’s werk is doortrokken van oprechtheid; de dappere, onverschrokken oprechtheid van iemand die zegt wat hij denkt.’ - Manuel de Falla

In het kort

Regisseur Robert Lepage heeft enkele korte stukken van Stravinsky tot een drieluik gecombineerd. Volksmuziek en volkssprookjes zijn hierin een belangrijk element.

I. Kleine stukken
Composities voor klarinet, voor alt en voor dameskoor:
- Ragtime
- Drie stukken voor klarinet solo
- Pribaoetki
- Wiegenliedjes van de kat
- Twee gedichten van Konstantin Balmont
- Vier Russische boerenliederen

II. De vos
Verkleed als non sommeert de vos de haan van het dak van het kippenhok af te komen. Hij beschuldigt hem van veelkipperij. Hoewel de haan de rover doorheeft, kan hij geen weerstand bieden. De bok en de kat bevrijden de haan en jagen de vos weg.
De vos komt terug, nu zonder vermomming en lokt de haan opnieuw naar beneden. Ditmaal sleept de vos hem mee naar zijn hol.
Als de bok en de kat de vos een serenade komen brengen, vergeet hij op zijn prooi te letten. De bok en de kat trekken hem naar buiten en wurgen hem. Schijnheilig bewezen de bok, de kat en de haan hem de laatste eer.

III. De nachtegaal

I
Een arme visser geniet elke nacht van de zang van de nachtegaal. Dan maakt een delegatie van de keizer haar opwachting en neemt de nachtegaal mee naar het keizerlijk paleis. Als enige beloning vraagt de vogel een paar tranen van wie naar hem luistert.

II                                                       
De nachtegaal zingt voor de keizer en wordt inderdaad beloond met tranen. Maar als drie Japanse gezanten de heerser een mechanische nachtegaal schenken, vindt hij die nog veel mooier zingen. De echte nachtegaal verlaat stilletjes het paleis; de keizer is boos en doet hem in de ban.

III
De keizer is ernstig ziek geworden en ligt op sterven. Plotseling komt de nachtegaal terug en geneest hem met zijn zang. De hovelingen verwachten de keizer dood aan te treffen maar hij wenst hen vrolijk goedemorgen.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Xian Zhang
Regie 
Robert Lepage
Instudering regie 
Sybille Wilson
Decor 
Carl Fillion
Kostuums 
Mara Gottler
Licht 
Étienne Boucher
Ontwerp marionetten 
Michael Curry
Choreografie marionetten 
Martin Genest
Instudering choreografie 
Caroline Tanguay
Concept Chinese schimmen 
Philippe Beau
Orkest 
Residentie Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
 
KLEINE STUKKEN
Ragtime 
Solisten Residentie Orkest
Drie stukken voor klarinet solo 
Hans Colbers - klarinet
Pribaoutki 
Mayram Sokolova
Wiegenliedjes van de kat 
Mayram Sokolova
Twee gedichten van Constantin Balmont 
Elena Semenova
Vier Russische boerenliederen 
Oleksandra Lenyshyn, sopraansolo
Dameskoor van De Nederlandse Opera
 
DE VOS
Tenor 1 
Andreas Jaeggi
Tenor 2 
Edgaras Montvidas
Bas 1 
Nabil Suliman
Bas 2 
Ilya Bannik
 
DE NACHTEGAAL
De nachtegaal 
Olga Peretyatko
De kokkin 
Elena Semenova
De visser 
Edgaras Montvidas
De keizer van China 
Ilya Bannik
De kamerheer 
Nabil Suliman
De bonze 
Yuri Vorobiov
De dood 
Mayram Sokolova
Japanse gezanten 
Frank Engel
Richard Meijer
Robert Kops
Sopraan solo 
Oleksandra Lenyshyn
Alt solo 
Anneleen Bijnen
Tenor solo 
Richard Prada

Residentie Orkest

Met zijn nieuwe artistieke profiel bewijst het Residentie Orkest meer dan ooit dat symfonische muziek ook in de 21e eeuw voor een groot en breed publiek van betekenis kan zijn. Het orkest geeft concerten in zijn thuishaven de Dr Anton Philipszaal, Den Haag. Het orkest treedt in toenemende mate op in omliggende gemeenten als Leiden, Gouda en Wassenaar, en is ook veelvuldig te horen op diverse grote podia in binnen- en buitenland. Belangrijk zijn ook de samenwerkingen met Haagse- en nationale partners als het Nationaal Toneel, Festival Classique, Paard van Troje, Gemeentemuseum en De Nederlandse Opera, Nederlandse Opera Academie en de Zaterdagmatinee.

MET STEUN VAN:

    di 21 jan Mischa Spel, NRC Handelsblad

    ‘Ook met louter licht en handen blijk je een wereld van expressie te kunnen tonen. Het resultaat is even fascinerend als ontroerend […] De muziek versterkt de bedwelming. Razend knap is het dat dirigente Xian Zhang geen moment van disbalans toestaat tussen het Residentie Orkest voor haar en de zangers in het waterbassin achter haar. […] Wonderlijk dat muziektheater zo simpel en tegelijkertijd zo verrassend kan zijn.’

    di 21 jan Mariska van der Meij, Het Parool

    ‘De eerste scène druipt van de Russische romantiek met Edgaras Montvidas, die de mooiste legatolijnen zingt vanuit het water. Maar als Olga Peretyatko als nachtegaal helder kwinkelerend haar duikelende lofzang aanheft, hoor je langzaam hoe de twintigste eeuw volgens Stravinsky gloort.’

    di 21 jan Peter van der Lint, Trouw

    ‘Lepage’s gave om een tiental kortere, niets met elkaar van doen hebbende composities van Igor Stravinsky organisch aan elkaar te versmeden, getuigt van een poëtische en bijzondere verbeeldingskracht. […] in ‘Le Rossignol’ tenslotte zijn de door het water wadende zangers meteen ook poppenspelers die op bootjes een kleine versie van zichzelf besturen. Vooral dit deel is een wonder van poëzie en harmonie. […] een triomf van het ensemble: zangers, musici en acrobaten in wetsuits. Gaat dat zien.’