De Nationale Opera presenteert

Les vêpres siciliennes Giuseppe Verdi (1813-1901)

Deze productie was te zien in september 2010

Les vêpres Siciliennes

Opéra en cinq actes
Giuseppe Verdi
Libretto van Eugène Scribe en Charles Duveyrier
Wereldpremière 13 juni 1855, Théâtre de l’Académie impériale, Parijs

 

Deze productie

Nieuwe productie
Coproductie met het Grand Théâtre de Genève
Première 10 september 2010

Over de opera

Politieke conflicten tussen Sicilianen en de hen belegerende Fransen, liefdesverwikkelingen tegen de achtergrond van botsende politieke belangen en onverwachte confrontaties met het verleden vormen het kader van Verdi’s in de dertiende eeuw gesitueerde opera. De Franse gouverneur Montfort blijkt de vader te zijn van de Siciliaan Henri, die verliefd is op Hélène, wier broer ooit door de Fransen werd vermoord. Een gelukkig huwelijk schijnt het net der intriges uiteindelijk te ontwarren, maar een slachtpartij maakt een wreed einde aan het menselijk geluk. Hoewel de vorm van deze vijfakter Verdi voor grote pro--blemen stelde, slaagde hij erin de personages muzikaal zeer fijnzinnig te karakteriseren. Ook de instrumentatie is ongebruikelijk, hetgeen niet op de laatste plaats in de groots opgezette balletmuziek tot uitdrukking komt.

Het verhaal

I
Palermo, eind 13de eeuw. Franse bezettingstroepen prijzen de gouverneur, Guy de Montfort. De Siciliaanse hertogin Hélène wordt door de bevolking met respect begroet. Zij is in de rouw vanwege haar broer Frédéric, ter dood gebracht door Montfort; deze houdt haar vast als gijzelaar. Haar schoonheid maakt indruk op Franse officieren, die haar dwingen een Siciliaans lied te zingen. Zij maakt daarvan gebruik om het volk tot verzet op te zwepen. Als de Sicilianen de Fransen willen aanvallen, verschijnt plotseling Montfort, die met één handbeweging de gemoederen weet te bedaren. Henri, een jonge Siciliaan, is vrijgelaten uit gevangenschap, maar weet niet waarom. Hij denkt dat zijn vader in ballingschap is gestorven, zijn moeder heeft hij uit het oog verloren. Henri is verliefd op Hélène. Montfort waarschuwt hem echter: hij moet uit haar buurt blijven. Henri weigert dit te beloven.

II
Jean Procida, leider van het verzet, keert terug na zijn pogingen om steun te krijgen van de Spanjaarden en Byzantijnen: zij willen alleen helpen als het volk zelf in opstand komt. Henri biedt zijn beste krachten aan voor de strijd. Hélène vraagt hem haar broer te wreken, dan zal zij de zijne worden. Montfort sommeert Henri naar een bal te komen, wat hij trots afwijst. Daarop wordt hij gevangengenomen. Tijdens het feest ontvoeren de Fransen een groep jonge bruiden, daartoe aangemoedigd door Procida, die hoopt dat dit de woede van de Sicilianen zal opwekken. Vervolgens roept hij de bevolking op tot wraak. Montfort moet sterven.

III
In zijn werkkamer denkt Montfort terug aan de tijd dat hij een Siciliaanse had ontvoerd, bij wie hij een kind verwekte. Zij verdween met het kind, achttien jaar geleden. Montfort krijgt nu een brief van haar: hij moet het leven van Henri sparen, want deze is zijn zoon! De gouverneur beveelt dat men Henri met egards moet behandelen en laat hem halen. Hij is diep ongelukkig door de onthulling.
Tijdens een groot bal spreken Hélène en Procida met Henri over hun geplande aanslag op Montfort. Henri voelt zich genoodzaakt zijn vader in te lichten en beschermt hem als hij door Procida en Hélène wordt aangevallen. Zij worden gearresteerd.

IV
Henri heeft toestemming de gevangenen te bezoeken. Hélène veracht hem wegens zijn gedrag, totdat hij haar uitlegt dat Montfort zijn vader is. Zij verzoenen zich met elkaar. Procida vertelt dat de Spanjaarden aangekomen zijn om de Sicilianen bij te staan. Dan kondigt Montfort aan dat de gevangenen weldra zullen worden geëxecuteerd. Henri smeekt om hun leven: Montfort is bereid hen te sparen mits hij hem 'vader' noemt. Aldus geschiedt en de samenzweerders zijn vrij.

V
Het huwelijk van Henri en Hélène zal worden ingezegend. Wat Henri echter niet weet, is dat de opstandelingen tot de aanval over zullen gaan zodra de bruidsklokken luiden. Om haar geliefde te redden zegt Hélène tegen Henri dat ze niet met hem kan trouwen. Maar Montfort zet de ceremonie in gang en weldra hoort men de klokken. De Sicilianen storten zich op Montfort en de andere Fransen

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Paolo Carignani
Regie 
Christof Loy
Decor 
Johannes Leiacker
Kostuums 
Ursula Renzenbrink
Licht 
Bernd Purkrabek
Choreografie 
Thomas Wilhelm
Balletlibretto 
Thomas Jonigk
Video 
Evita Galanou
Thomas Wollenberger
Dramaturgie 
Yvonne Gebauer
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
Hélène 
Barbara Haveman
Ninetta 
Lívia Ághová
Henri 
Burkhard Fritz
Guy de Montfort 
Alejandro Marco-Buhrmester
Jean Procida 
Balint Szabo
Thibault 
Hubert Francis
Danieli 
Fabrice Farina
Mainfroid 
Rudi de Vries
Robert 
Roger Smeets
Le Sire de Béthune 
Jeremy White
Le Comte de Vaudemont 
Christophe Fel
 
BALLET 'JAARGETIJDEN'
Barbara Nota 
Barbara Spitz
Henri Nota 
Adam Ster
Frédéric d’Autriche 
Richard Gittins
Hélène d’Autriche 
Katharina Wunderlich
De jonge Montfort 
Samon Presland

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

    di 21 jan Hugh Canning, Opera

    ‘Loy […] is one of Germany’s most thoughtful and stylish directors, but what he and is his team […] deliver is a kind of Konwitschny-lite staging […] There wasn’t much to ovate about. Paolo Carignani led a taut, somewhat unrelenting account of the score, well played by the Netherlands Philharmonic Orchestra, and the DNO Chorus was on fine form.’

    di 21 jan Kasper Jansen, NRC Handelsblad

    ‘Christof Loy lost in de typisch Duitse regietraditie radicaal een paar problemen op en ontdoet de ‘Vêpres’ in een vrijwel lege ruimte van loze grootsheid en spektakel. De ouverture is nu een tussenspel, de nadruk valt op kleine, intieme scènes in een losse collage over Siciliaanse exotica als eer en wraak. Soms is het afschuwwekkend. Meisjes worden tot bloedens toe gedwongen door glassplinters te kruipen. Soms is het lachwekkend. Monfort, uiterlijk een kloon van Lodewijk XIV, staat daar met al zijn elegante grandeur als de trotse vader van zijn slonzig dikke rebellenzoon Henri in spijkerbroek en loshangend hemd. Loy voegt ook wat toe. Het ballet is een droomscène in de keuken van de moeder van Henri: pubers tussen de potten en pannen, compleet met stoute seksuele spelletjes. Maar verder blijken nog steeds de feilen van het stuk. Later zou Verdi zich in dit genre revancheren met Aida en Don Carlos. Dirigent Paolo Carignani tilt met een krachtig zingend koor en een gedreven spelend Nederlands Philharmonisch Orkest de voorstelling op niveau. De Zwitser Alejandro Marco-Buhrmester (Monfort) en Balint Szabo (Procida) zorgen voor degelijke vertolkingen. Furore maken tenor Burkhardt Fritz als Henri en sopraan Barbara Haveman als Hélène. Hij wisselt van ruig en expressief tot wonderlijk licht, zij is de smetteloos zingende ster van de voorstelling.’

    di 21 jan Erik Voermans, Het Parool

    ‘Na Berlioz’ Les Troyens en La Juive van Halévy waagt DNO zich hiermee opnieuw aan een grand opéra, maar zelfs een Nederlands Philharmonisch Orkest in blakende vorm, een voortreffelijk zingend Koor van De Nederlandse Opera en een alleszins redelijke solistencast kunnen het stuk toch niet helemaal redden. Maar geen misverstand: alleen al het briljante kwartet in de vijfde akte […] maakt de gang naar het theater de moeite waard. En dan is er nog de Nederlandse sopraan Barbara Haveman, die de loodzware hoofdrol op een zeer laat moment in de voorbereiding besloot over te nemen van de Amerikaanse Emily Magee, terwijl ze die nog niet eerder had gezongen. Haveman werd na afloop terecht met groot gejuich door het publiek beloond. De upcoming regisseur Christof Loy, die in Duitsland op handen wordt gedragen, kwam er minder goed vanaf. In de mengeling van boe’s en bravo’s leken de boe’s de overhand te hebben. Loys probleem in deze Vêpres siciliennes is dat hij te veel wil. […] Het tweede probleem is het zeer lange ballet in de derde akte. Grand opéra kon halverwege de negentiende eeuw in Parijs niet zonder, maar de cartooneske choreografie die hier boven Verdi’s prachtmuziek wordt gezet, doet meer kwaad dan goed. Derder probleem: Hélène en Henri, overigens zeer goed gezongen door de Duitse tenor Burkhard Fritz, zijn als liefdespaar volkomen ongeloofwaardig. Er is geen enkele chemie tussen de twee. Hetzelfde geldt voor de cruciale relatie tussen Henri en zijn vader Guy de Montfort. […] Het maakt van deze Vêpres siciliennes een lange zit, tot Verdi in de vijfde akte opeens naar een hogere versnelling schakelt en het drama in de laatste tien minuten opeens een fatale, zeer teneerdrukkende wending neemt. Het bloedbad van de wraak mogen we er zelf bij bedenken. Griezelig actueel.’