De Nationale Opera presenteert

Un ballo in maschera Giuseppe Verdi (1813-1901)

Deze productie was te zien in april 2008

UN BALLO IN MASCHERA

Giuseppe Verdi
Melodramma in tre atti
Libretto van Antonio Somma
Wereldpremière 17 februari 1859, Teatro Apollo, Rome

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 10 april 2008

Over de opera

De opera is gebaseerd op Eugène Scribes toneelstuk Gustave III ou Le bal masqué. Een opera over de koningsmoord in Stockholm vonden de censuurbeambten echter te hachelijk. Personages en de plaats van handeling moesten veranderd worden. Nooit heeft Verdi zo hard voor de door hem gekozen thematiek moeten strijden. Ondanks talrijke aanpassingen viel de opera een overweldigende ontvangst ten deel. Verteld wordt de geschiedenis van Gustav III, die door zijn beste vriend wordt vermoord, omdat deze meent dat de koning een verhouding met zijn vrouw heeft. Tegenvoeters van het koninklijk milieu zijn de page Oscar, die tot vermaak van het gezelschap dient, en de waarzegster Ulrica, die door de maatschappij is uitgestoten. Het algehele onvermogen tot werkelijke communicatie moet uiteindelijk wel uitlopen op de ‘notte d’orror’, waarmee de opera eindigt.

Het verhaal

I
Graaf Riccardo van Warwick, gouverneur van Boston, is verliefd op Amelia, de vrouw van zijn secretaris, Renato. Er wordt een gemaskerd bal voorbereid. Als Renato Riccardo waarschuwt voor een moordcomplot, gaat deze daar nauwelijks op in. Een rechter verzoekt hem de waarzegster Ulrica te verbannen, want zij zou een bedreiging voor de stad vormen. De page Oscar verdedigt haar. Vermomd als visser brengt Riccardo met zijn gevolg een bezoek aan Ulrica. Silvano, een marinier in dienst van Riccardo, laat haar zijn hand lezen. Als zij hem rijkdom en promotie voorspelt, stopt Riccardo hem ongemerkt een beurs met geld toe en een briefje waarin hij hem bevordert tot officier, zodat Ulrica's voorspelling lijkt uit te komen. Amelia laat zich aandienen en allen vertrekken, behalve Riccardo, die zich verstopt. Hij hoort hoe Amelia Ulrica vraagt om een middel tegen haar verboden liefde voor hem. Het antwoord luidt dat zij 's nachts naar het galgenveld moet gaan om daar een plant te plukken, waarvan de druppels haar zullen genezen. Na Amelia's vertrek vraagt Riccardo Ulrica naar zijn eigen toekomst: hij zal weldra sterven door toedoen van een vriend! Het zal de eerste zijn die hem die dag een hand geeft. Riccardo vraagt de aanwezigen hem de hand te reiken, maar niemand durft dat, totdat Renato verschijnt en zij elkaar de hand drukken. De menigte heeft Riccardo herkend en huldigt hem.

II
Amelia is tegen middernacht naar het galgenveld gegaan. Riccardo is haar gevolgd en verklaart Amelia zijn liefde. Renato komt de graaf waarschuwen voor de in aantocht zijnde samenzweerders, waarop Riccardo een veilig heenkomen zoekt. Renato zal de gesluierde dame, die hij niet heeft herkend, terug geleiden. De samenzweerders herkennen Renato en er ontstaat een heftige confrontatie wanneer zij eisen dat Amelia haar gezicht laat zien. Om erger te voorkomen verwijderd zij haar sluier. Renato is woedend over haar vermeende overspel met Riccardo en de samenzweerders lachen hem uit.

III
Renato heeft besloten dat Amelia moet sterven, maar als zij over hun zoontje spreekt, richt zijn woede zich op Riccardo. Hij sluit zich bij de samenzweerders aan en dwingt Amelia het lot te trekken waarop staat wie de graaf zal doden: hijzelf. Oscar brengt een uitnodiging voor het gemaskerde bal, die avond. Riccardo wil Renato en Amelia overplaatsen naar Engeland, om alle verleiding verder te voorkomen. Hij negeert een anonieme waarschuwing voor een aanslag tijdens het bal. Oscar verklapt nietsvermoedend aan Renato hoe Riccardo verkleed zal zijn. Amelia probeert haar geliefde te overtuigen het bal te verlaten, maar dan stort Renato zich op Riccardo en doorsteekt hem. De graaf toont zijn en Amelia's onschuld aan; hij vergeeft zijn moordenaar en sterft.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Carlo Rizzi
Regie 
Claus Guth
Instudering regie 
Saskia Bladt
Decor 
Christoph Sehl
Kostuums 
Anna Sofie Tuma
Licht 
Olaf Winter
Orkest 
Rotterdams Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
Riccardo 
Roberto Aronica /
Giorgio Casciarri
Renato 
Andrzej Dobber
Amelia 
Tatjana Serjan
Ulrica 
Marianne Cornetti
Oscar 
Rosemary Joshua
Silvano 
Thomas Oliemans
Samuel 
Friedemann Röhlig
Tom 
Konstantin Gorny
Un giudice 
Ruud Fiselier
Un servo di Amelia 
Robert Kops

Rotterdams Philharmonisch Orkest

Het orkest, dat tot de wereldtop behoort, onderscheidt zich door de intensiteit van zijn concerten, de kleurrijke klank en de gedurfde manier waarop het zijn publiek benadert. Het Rotterdams Philharmonisch werd opgericht in 1918.

    ma 27 jan Oswin Schneeweisz, Algemeen Dagblad

    'Het is even wennen: Verdi’s opera Un ballo in maschera (première 1859) als eigentijdse politieke tragedie. Maar het werkt. De Duitse operaregisseur Claus Guth maakte bij De Nederlandse Opera een indrukwekkend regiedebuut. [...] er wordt fraai gezongen, met als absolute topper tenor Roberto Aronica. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest liet onlangs met Rolando Villazon al horen dat het klikt met dirigent Carlo Rizzi: ook nu zijn er veel dynamische schakeringen, knisperige strijkers en puntgaaf koper.'

    ma 27 jan Hans Visser, Noordhollands Dagblad

    'Ook het Koor van de Nederlandse Opera gaat met hoorbaar plezier met Rizzi mee. Wat wordt ook hier fenomenaal getoverd met spanning, klankkleuren en nuances.'

    ma 27 jan NRC Handelsblad

    'De titel zegt het al: het draait om persoonsverwisseingen in deze Ballo, die gisteren in Het Muziektheater met veel bravo’s en on-Hollands veel open doekjes in première ging. En wel op alle niveaus. [...] Door de inventiviteit waarmee Guth zijn concept heeft uitgewerkt, wringt zijn eigentijdse enscenering nergens met het libretto. [...] Maar naar de eerder aangekondigde Villazon of regisseur Jones doet deze Ballo nergens verlangen; daarvoor is hij té bijzonder als voorbeeld van ultraperfectionistisch regietheater dat klopt tot in de details.'