De Nationale Opera presenteert

Tristan und Isolde Richard Wagner (1813-1883)

Deze productie was te zien in mei 2008

TRISTAN UND ISOLDE

Richard Wagner
Handlung in drei Aufzügen
Libretto van Richard Wagner
Wereldpremière maart 1865, Königliches Hof- und Nationaltheater, München

 

DEZE PRODUCTIE

Reprise 2000/01
Première 6 mei 2008

Over de opera

Het was een lang gekoesterde wens van Wagner een werk aan de Tristan-legende te wijden. Als voornaamste bron diende hem Gottfried von Strassburgs epos. In de handeling wordt ook een persoonlijk conflict weerspiegeld: Wagners liefde voor Mathilde, de vrouw van zijn mecenas Otto Wesendonk. Ook de kennismaking met de pessimistische filosofie van Arthur Schopenhauer vindt in dit werk haar neerslag. Het oorspronkelijk als eenvoudige liefdesgeschiedenis opgezette muziekdrama groeide uit tot Wagners meest revolutionaire compositie. De feitelijke handeling is tot het minimum gereduceerd. Tristan heeft de geliefde van Isolde gedood en brengt haar als bruid naar zijn heer, koning Marke. Isolde wil genoegdoening voor de moord en is bereid zelf ook te sterven. In het (vermeende) aangezicht van de dood kunnen beiden elkaar hun ware gevoelens bekennen: ze hebben elkaar lief. Deze liefde kan in het normale leven echter niet worden vervuld.

Het verhaal

I
De Ierse prinses Isolde is per schip op weg naar Cornwall om met koning Marke te trouwen. Markes ridder Tristan is haar komen halen. Zij vertelt haar dienstmaagd Brangäne hoe Tristan in vermomming bij haar genezing zocht voor de wond die hij had opgelopen in een tweegevecht, waarin Isoldes verloofde Morold om het leven kwam. Pas later herkende zij hem, maar ze was niet in staat hem te doden. De gedachte aan wraak laat haar echter niet los. Ze draagt nu Brangäne op om Tristan en haarzelf een dodelijke drank aan te reiken, maar deze schenkt heimelijk een liefdesdrank in, zodat zij hevig verliefd op elkaar worden.

II
Terwijl Marke en zijn vazallen 's nachts op jacht zijn, wacht Isolde op Tristan. Brangäne waarschuwt haar tevergeefs voor de jaloerse Melot, die Markes achterdocht heeft gewekt. Tristan en Isolde verwensen de dag, want alleen 's nachts kunnen zij zich aan hun liefde overgeven. De plotselinge terugkeer van Marke verstoort hun samenzijn. Marke vraagt tekst en uitleg, maar Tristan weigert die te geven. In een duel met Melot raakt Tristan ernstig gewond.

III
Zijn trouwe dienaar Kurwenal heeft Tristan naar diens oude burcht in Bretagne gebracht. Isolde is op de hoogte en haar schip kan elk moment aankomen. Als zij verschijnt, rukt Tristan het verband van zijn wond en gaat haar met zijn laatste krachten tegemoet om in haar armen te sterven. Een tweede schip nadert met daarop Marke, Brangäne en Melot. Marke is door Brangäne ingelicht over het verwisselen van de dranken en wil het paar vergeven. Kurwenal vermoedt echter verraad en er ontstaat een gevecht tussen hem en Melot, waarin Melot sterft en Kurwenal dodelijk gewond raakt. Isolde verenigt zich met haar geliefde in de dood.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Ingo Metzmacher
Regie 
Alfred Kirchner
Decor 
Annette Murschetz
Kostuums 
Ann Poppel
Licht 
Jean Kalman
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
Tristan 
Stig Andersen /
John Treleaven
König Marke 
Stephen Milling
Isolde 
Linda Watson
Kurwenal 
Gerd Grochowski
Melot 
Hendrik Vonk
Brangäne 
Heidi Brunner
Ein junger Seemann / Ein Hirt 
Norbert Ernst
Ein Steuermann 
Harry Teeuwen

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

    ma 27 jan Kasper Jansen, NRC Handelsblad

    'Nu dirigeert de scheidende chef-dirigent Ingo Metzmacher Tristan und Isolde bij het Nederlands Philharmonisch Orkest, dat dankzij Haenchen en onder andere Der Ring des Nibelungen is geëvolueerd tot een zeer ervaren en erg respectabel Wagnerorkest. Dat blijkt ook nu weer uit talrijke subtiel, genuanceerd, transparant en kleurrijk gespeelde passages. [...] Deze Wagner over de drie-eenheid van leven, liefde en dood is geen onaantastbaar beeldhouwwerk met veel diepte en drama, maar een lichte en kwetsbare impressionistische schildering.'

    ma 27 jan Erik Voermans, Het Parool

    'Meteen vanaf het beroemde Vorspiel [...] koos Metzmacher voor een mooi bedachtzaam tempo, waarin de morose klanken van Beëlzebubs hofcomponist volledig konden opbloeien. In de bak was het Nederlands Philharmonisch Orkest andermaal indrukwekkend in de weer. Hoogtepunt was de tweede akte, met dat tergend lang uitgesponnen extatische liefdesduet, waarin tenor Stig Andersen (Tristan) en Linda Watson (Isolde) – als liefdespaar weinig overtuigend – vocaal tot aanzienlijke hoogten stegen. Heide Brunner als Brangäne en prachtbas Stephen Milling als koning Marke veroorzaakten hier in minder notenrijke rollen overigens voor verreweg het meeste kippenvel.'

    ma 27 jan Jan van Smeden, Ikhouvantheater.nl

    'De bezetting van deze Tristan is er één van honneur op honneur; een prachtig sonore en ontroerende Koning Marke, gezongen door Stephen Milling, een formidabel zingende Gerd Grochowski als Kurwenal en een diep warme Brangäne, gezongen door Heidi Brunner. Alles lijkt echter achter te blijven bij Linda Watson in de rol van Isolde. Met een schijnbaar gemak zingt zij een van de zwaarste partijen uit het vak. En ze zingt het echt. Van het kleinste piano to een extatische climax in haar Liebestod is het beheerst, groots en meeslepend.'