De Nationale Opera presenteert

Kát´a Kabanová Leoš Janáček (1854-1928)

Deze productie was te zien in maart 2008

KÁT'A KABANOVÁ

Leoš Janáček
Opera in drie bedrijven
Libretto van Leoš Janáček
Wereldpremière 23 november 1921, Nationaaltheater, Brno

 

DEZE PRODUCTIE

Reprise uit 1999/00
Première 3 maart 2008

Over de opera

Van grote invloed op het laatste, uiterst vruchtbare decennium van Janáčeks carrière was diens vriendschap met de veertig jaar jongere Kamila Stösslová, aan wie Kát’a Kabanová is opgedragen. De handeling van de opera weerspiegelt de onontkoombaarheid van de situatie waarin zich ook Janáček met zijn platonische geliefde bevond: Kát’a is ongelukkig getrouwd en wordt getiranniseerd door de moeder van haar willoze echtgenoot. Het huwelijk van de componist zelf was evenmin gelukkig. De liefde van Kát’a voor Boris, die uiteindelijk tot de catastrofe leidt, wordt bepaald door de onmogelijkheid zich uit de maatschappelijke en morele kluisters te bevrijden. Ten slotte werpt Kát’a zich in de Wolga. Met haar heeft Janáček een van zijn meest fascinerende vrouwenfiguren geschapen.

Het verhaal

I
Kát'a is ongelukkig getrouwd met Tichon Kabanov, en Tichons heerszuchtige moeder Kabanicha bemoeit zich met alles. Kát'a neemt Tichons pleegzusje Varvara in vertrouwen: sinds haar huwelijk heeft zij alle levensvreugde verloren en ze smacht naar iemand die haar komt bevrijden. Varvara, die een relatie heeft met de leraar Vana Kudrjás, moedigt Kát'a aan om aan haar verlangens toe te geven. Boris, een buurman, is verliefd op Kát'a.

II
Varvara bezorgt Kát'a een sleutel van de tuinpoort, zodat ze Boris kan ontmoeten. Als Tichon op zakenreis is, gaat Kát'a, hoewel ze bang is dat er iets vreselijks gebeurt, naar de poort. Eerst weert ze Boris’ toenaderingspogingen af, maar uiteindelijk geeft ze zich toch gewonnen.

III
Tichon is teruggekeerd. Ondanks de kalmeringspogingen van Varvara en Kudrjás bekent de radeloze Kát'a aan Tichon en Kabanicha dat ze tien liefdesnachten met Boris heeft doorgebracht. Dan vlucht ze naar buiten, waar een noodweer woedt. Varvara en Kudrjás gaan naar Moskou om een nieuw leven op te bouwen. Nog eenmaal zien Kát'a en Boris elkaar; hij moet naar Siberië vertrekken. Even later stort Kát'a zich in de rivier.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Yakov Kreizberg
Regie 
Willy Decker
Instudering regie 
Meisje Barbara Hummel
Decor en kostuums 
Wolfgang Gussmann
Licht 
Hans Toelstede
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Brian Fieldhouse
Savel Prokofjevič Dikoj 
Jaco Huijpen
Boris Grigorjevič 
Kurt Streit
Marfa Ignatěvna Kabanová (Kabanicha) 
Kathryn Harries
Tichon Ivanyč Kabanov 
Donald Kaasch
Katěrina (Kát’a) 
Amanda Roocroft
Vana Kudrjáš 
Gregory Turay
Varvara 
Natascha Petrinsky
Kuligin 
Roger Smeets
Gláša 
Corinne Romijn
Fekluša 
Klara Uleman
Zena 
Inez Hafkamp
Muz 
Frank Nieuwenkamp

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

    do 23 jan Kasper Jansen, NRC Handelsblad

    'Naast de ensceneringen van Pierre Audi vormen de negen producties van Willy Decker al jarenlang de glorie van de Nederlandse Opera. Katja Kabanova wordt deze maand herhaald en werd gisteren ontvangen met ovaties [...] Net als in 2000 maakt Katja Kabanova enorme indruk: beklemmend en indringend. [...] Yakov Kreizberg en zijn uitstekende Nederlands Philharmonisch Orkest geven daaraan indrukwekkend gestalte, juist door tussen de inktzwarte realiteit en de etherische visioenen van Katja tal van emoties hoorbaar te maken. Amanda Roocroft is als Katja soms tranenverwekkend in haar uitzichtloze ellende [...] Ook verder is de goeddeels nieuwe cast uitstekend met goede rollen voor Kurt Streit (Boris) en vooral Natascha Petrinsky (Varvara).'

    do 23 jan Erik Voermans, Het Parool

    'Luid gejuich in het Muziektheater voor sopraan Amanda Roocroft na het allerlaatste wringende bes mineurakkoord waarmee Janácek zijn opera Katja Kabanova beëindigt. [...] Bijna net zoveel gejuich voor dirigent Yakov Kreizberg, die het Nederlands Philharmonisch Orkest tot grootse daden aanzet. Hij laat het vuur hoog oplaaien, zoals dat hoort bij de lichtontvlambare muziek van de Tsjechische meester. [...] met een andere dirigent, een ander orkest en een volledig andere cast maakt de opera zo mogelijk nog meer indruk dan acht jaar geleden. [...] De Britse sopraan Kathryn Harries zong die rol met zoveel zeggingskracht dat de haat van het publiek bij de applausronde nog niet helemaal leek te zijn weggeëbt. [...] Schitterend slotbeeld van de schoonmoeder bij Katja's ontzielde lichaam: aan haar verwrongen trekken is te zien dat ze misschien tóch van Katja hield. [...] Kreizberg, die al eerder een Katja dirigeerde, doorgrondt de partituur volledig en maakt deze opera tot een groot genot. Ga erheen.'

    do 23 jan Peter van der Lint, Trouw

    'De magistrale enscenering die Willy Decker in 2000 van Leos Janáceks 'Katja Kabanová' voor De Nederlandse Opera maakte, beleefde maandagavond zijn reprise. [...] Poëtische vondsten in een vormgeving waaruit alle kleur verdwenen is. [...] Kleuren stromen verder in overvloed uit de orkestbak. Daar zit het Nederlands Philharmonisch Orkest, dat voor het eerst sinds 2004 weer met de eigen chef Yakov Kreizberg in Het Muziektheater speelt. Kreizberg vindt de goede balans tussen Janáceks grove penseelstreken en diens fijnere palet. Janácek kende zijn Puccini en laat op sleutelmomenten geliefden achter de coulissen zingen of voert effectvol een simpel volksliedje op. Kreizberg rekte dat liedje heerlijk op en vond ook elders veel sfeer in de partituur. In de titelrol haalde Amanda Roocroft een groot publiek succes. [...] Kathryn Harries is als schoonmoeder een echt kijtwijf, maar ook wel wat karikaturaal. Mooie rollen van Gregory Turay en Natascha Petrinsky als het 'kleinere' liefdespaar. De slotontmoeting tussen Katja en haar Boris is mede dankzij tenor Kurt Streit een hoogtepunt. Daar ook vonden Kreizberg en het orkest hun moment van glorie. Pijnlijk, schurend mooi.'