De Nationale Opera presenteert

Die Entführung aus dem Serail Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)

Deze productie was te zien in februari 2008

DIE ENTFÜHRUNG AUS DEM SERAIL

Wolfgang Amadeus Mozart
Singspiel in drei Aufzügen, KV 384
Libretto van Christoph Friedrich Bretzner
Wereldpremière 16 juli 1782, Burgtheater, Wenen

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 5 februari 2008

Over de opera

De opdracht voor een nieuw ‘Singspiel’ was voor Mozart een kans om zich los te maken uit het keurslijf van verstarde genreregels en vaste stramienen. De personages zouden mensen worden van vlees en bloed en geen ledenpoppen aan wie zich het noodlot voltrekt; mensen die handelen als vrije individuen en die kampen met conflicten die het gevolg zijn van hun eigen gedrag, kortom: mensen waarmee de zelfbewust geworden burgerij van de Verlichting zich kon identificeren. Het lijdt geen twijfel dat Mozart met deze opera ook een soort moreel appel heeft willen doen. Het feit dat met Bassa Selim een vertegenwoordiger van een heel andere cultuur, die door velen als primitief en barbaars werd beschouwd, zich in moreel opzicht superieur betoont, kan worden opgevat als een oproep tot meer menselijkheid.

Over deze productie

Wereldpremière 16 juli 1782, Burgtheater, Wenen

 

Nieuwe productie
Première 5 februari 2008

Het verhaal

I
De Spaanse edelman Belmonte wil zijn verloofde Konstanze bevrijden uit de harem van Bassa Selim. De Bassa houdt oprecht van haar en wil haar genegenheid alleen op vrijwillige basis. Regelmatig betuigt hij haar zijn gevoelens. In Konstanzes gezelschap bevinden zich haar dienstmeisje Blonde en de geliefde van Blonde, Pedrillo, de bediende van Belmonte. Belmonte weet met hulp van Pedrillo het paleis binnen te komen door zich als bouwmeester aan Bassa Selim te laten voorstellen.

II
Osmin ziet Blonde als een slavin, die hem moet gehoorzamen. Zij is hierover zeer verontwaardigd. Bassa Selim verklaart andermaal zijn liefde aan Konstanze, die hem weer afwijst: zelfs de ergste martelingen zullen haar niet doen toegeven. Pedrillo vertelt Blonde dat Belmonte in het paleis is om haar en Konstanze te bevrijden. Na het drinken van een fles wijn zakt Osmin weg in een diepe roes. De laatste voorbereidingen voor de ontsnapping worden getroffen.

III
Het viertal wordt betrapt door Osmin, die alarm slaat. Belmonte zegt dat zijn vader een hoog losgeld voor hem en Konstanze zal betalen. Die vader had echter in het verleden Bassa Selim in het ongeluk gestort. Nu lijkt het laatste uur voor Belmonte en Konstanze geslagen te hebben, maar de Bassa verklaart zich niet te verlagen tot het niveau van zijn oude vijand. Hij schenkt hun grootmoedig de vrijheid. Alleen Osmin is daar bepaald niet blij mee.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Constantinos Carydis
Regie 
Johan Simons
Decor 
Bert Neumann
Kostuums 
Nina von Mechow
Licht 
Lothar Baumgarte
Dramaturgie 
Koen Tachelet
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Kamerorkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Brian Fieldhouse
Konstanze 
Laura Aikin
Belmonte 
Edgaras Montvidas
Osmin 
Kurt Rydl
Blonde 
Mojca Erdmann
Pedrillo 
Michael Smallwood
Bassa Selim 
Steven Van Watermeulen
Janitscharen 
Oleksandra Lenyshyn
Maartje de Lint
Ian Spencer
Bert Visser
Ein Stummer 
Goua Robert Grovogui

Nederlands Kamerorkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

 

    do 23 jan Kasper Jansen, NRC Handelsblad

    'Geen expliciete politieke of religieuze duidingen, geen statements over 9/11 of Geert Wilders, zei Simons vrijdag in het Cultureel Supplement van deze krant: Mozart zei zelf al alles. [...] Simons presenteert de vrolijke en tragische kanten van het verhaal zo extreem mogelijk. [...] Alles is een erotisch spel van aantrekken en afstoten, waarbij niets is wat het lijkt. Het is dubbelzinnig theater in een oogstrelend oosters theatertje dat los staat op het immense podium van het Muziektheater. [...] Met een ingenieus gebruik van decor en fotografische voordoeken die weer het theater tonen, speelt Simons mee met dit onderhoudende, zeer gedetailleerde en vaak lachwekkende spel tussen verbeelding en realiteit. [...] Het sterke van de voorstelling, ontavngen met wat boegeroep en applaus, is de volmaakte eenheid tussen theater en muziek. Dirigent Constantinos Carydis laat het Nederlands Kamerorkest de goed gespeelde enscenering met perfect getimed en uiterst expressief spel ondersteunen. En de enscenering van Simons volgt exact de muziek. [...] In de goede maar niet uitzonderlijke vocale cast domineren kwalitatief de vrouwen: Laura Aikin – een veterane als Konstanze – en Mojca Erdmann (Blonde) boven Edgaras Montvidas – een deerniswekkende Belmonte en Michael Smallwood, een aardige Pedrillo. De ontzagwekkende Kurt Rydl – in de Amsterdamse Ring was hij Hunding en Hagen – is een archetypische Osmin.'

    do 23 jan Erik Voermans, Het Parool

    'Een mengeling van luid boegeroep en even luid bravogebrul viel regisseur Johan Simons ten deel toen hij het podium betrad na de voorstelling van Die Entführung aus dem Serail, zijn debuutregie bij De Nederlandse Opera. [...] Hoe diep Mozarts bekommernis om de politieke dimensie van zijn opera was, staat te bezien. Ook over de politieke correctheid van het onmiskenbaar eurocentrische libretto valt te twisten. Uiteindelijk ging het hem om iets universelers: liefde, trouw en vergevingsgezindheid, en daar spint Johan Simons garen bij. Zijn personenregie is van het hoogste niveau. Alle zangers floreren in hun rollen, met Kurt Rydl als fundamentalistische Osmin als komische uitblinker. Ook de spreekrol van Steven Van Watermeulen als de sultan is formidabel. Dramatisch hoogtepunt is het briljante kwartet in de tweede akte, waarin Simons met enorm ontroerende consequenties Mozarts muziek alle ruimte geeft te suggereren dat de liefdesrelaties tussen de mannelijke en vrouwelijke protagonisten tijdelijk, of wellicht voorgoed, zijn beschadigd. De grote vorm van Simons' enscenering is conceptueel van aard, met reusachtige, het volledige toneelbeeld – een kolossaal Droste-effect. [...] Muzikaal blijft het allemaal van hoog niveau. De jonge Griekse dirigent Constantinos Carydis kan gerust een ontdekking worden genoemd. Onder zijn leiding liet het Nederlands Kamerorkest van de eerste tot de laatste noot een sprankelende Mozart horen, met vaart, frisheid, humor en dramatisch vuur. De vocale solisten reageerden daarop met aansprekende prestaties. Laura Aikin (Konstanze), Edgaras Montvidas (Belmonte), Mojca Erdmann (Blonde), Michael Smallwood (Pedrillo) zongen zonder uitzondering uitstekend.'

    do 23 jan Jörg Königsdorf, Süddeutsche Zeitung

    'mit der "Entführung aus dem Serail" wagt sich Simons am Amsterdamer Opernhaus nun an seinen ersten Mozart. Dass er ein Schauspielmann ist, verleugnet er dabei keinen Augenblick – im Gegenteil. [...] Simons überlegt sich zwar, wie es jeder dieser Mozartfiguren gerade zumute sein muss, weiß aber nicht, wie er die Zeit füllen soll, die die Musik nun einmal einnimmt. [...] Trotz aller historisch informierten Überredingskunst fehlt diesem Mozart die menschliche Wärme'