De Nationale Opera presenteert

Les Troyens Hector Berlioz (1803-1869)

Deze productie was te zien in oktober 2003

LES TROYENS

Hector Berlioz
Grand opéra en cinq actes
I. 'La prise de Troi'
II. 'Les Troyens à Carthage'
Libretto van Hector Berlioz
Wereldpremière complete versie 6-7 december 1890, Grossherzogliches Hoftheater, Karlsruhe

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 5 oktober 2003

Over de opera

Berlioz heeft zijn opus magnum weliswaar als twee onafhankelijke delen gestructureerd, maar wilde steeds dat het als één geheel zou worden beschouwd. Hij baseerde zijn tekst op Vergilius en liet zich wat de dramaturgische vormgeving betreft door Shakespeare inspireren. Qua omvang is de opera te vergelijken met de werken van Richard Wagner, maar ondanks de gigantische koorscènes spitst de eigenlijke handeling zich toe op niet meer dan drie personages: in het eerste deel waarschuwt de profetes Cassandra de Trojanen voor een hernieuwde aanval van de Grieken, maar er wordt geen acht geslagen op haar woorden. In het tweede deel schaart Aeneas, die uit Troje kon ontsnappen, zich aan de zijde van de Carthaagse konin gin Dido en wordt haar minnaar. De goden hebben echter andere plannen met hem. Aan het eind krijgt ook Dido profetische gaven en voorspelt zowel de ondergang van Carthago als de stichting van Rome.

Het verhaal

Eerste deel: La prise de Troie

I
Na een belegering van tien jaren hebben de Grieken Troje verlaten. Met verbazing zien de Trojanen dat er op het strand een reusachtig houten paard is achtergebleven. De helderziende dochter van Priam, Cassandre, waarschuwt voor onheil, maar door een vloek van Apollo wordt zij door niemand geloofd. Ook haar verloofde, Chorèbe, weigert zich in veiligheid te brengen.
De Trojanen vieren feest, maar de priester Laocoön waarschuwt dat het paard een list van de Grieken kan zijn. Hij en zijn zoons worden daarop door zeeslangen gewurgd. De Trojanen zien hierin een wraak van de godin Athene en slepen het paard de stad in.

II
Terwijl Énée ligt te slapen, draagt de geest van Hector hem op naar Italië te trekken en een nieuw rijk te stichten. Panthée en Chorèbe melden dat het paard inderdaad een list was: er zaten Griekse manschappen in verborgen, die het Griekse leger in de vesting hebben binnengelaten. Énée leidt de vlucht van de Trojanen. 
Cassandre meldt de dood van haar verloofde en de ondergang van de stad. Op de nadering van de Grieken plegen bijna alle vrouwen zelfmoord om de vijand niet levend in handen te vallen.

Tweede deel: Les Troyens à Carthage

III
De koningin van Carthago, Didon, wijst het huwelijksaanzoek van de Numidische koning Iarbas af, omdat de nagedachtenis aan haar gestorven man haar heilig is. Een groep vreemdelingen is gestrand en wordt gastvrij door Didon onthaald. Onder hen bevindt zich Énée. Dan komt het bericht dat de Numidiërs tot de aanval zijn overgegaan. Énée maakt zich bekend en biedt aan het Carthaagse leger aan te voeren. Na de overwinning op de Numidiërs komt Didon steeds meer onder de bekoring van Énée.

IV
Tijdens een jacht worden Didon en Énée door een storm overvallen; schuilend in een grot geven zij zich over aan hun liefde. Didon gaat geheel op in feesten en jagen met Énée, die zijn opdracht vergeten lijkt te zijn. Mercurius verschijnt om hem daaraan te herinneren.

V
De Trojanen zijn verontwaardigd over Énées plichtsverzuim. Hectors geest verschijnt andermaal, met de schimmen van Cassandre, Priam en Chorèbe om hem aan te sporen te vertrekken. Énée belooft dit, ondanks de smeekbeden van Didon. Hij besluit haar heimelijk te verlaten.
De volgende ochtend hoort Didon dat Énée weg is. Op het strand laat ze een brandstapel oprichten om alle herinneringen aan hem te verbranden. Zij bestijgt de brandstapel en doodt zich met Énées zwaard.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Edo de Waart
Regie 
Pierre Audi
Decor 
George Tsypin
Kostuums 
Andrea Schmidt-Futterer
Licht 
Peter van Praet
Choreografie 
Amir Hosseinpour
Jonathan Lunn
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Radio Filharmonisch Orkest Hollande
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Winfried Maczewski
Énée 
Donald Kaasch
Chorèbe 
Peter Coleman-Wright
Panthée 
Tómas Tómasson
Narbal 
Frode Olsen
Iopas 
John Osborn
Ascagne 
Isabelle Cals
Cassandre 
Petra Lang
Didon 
Yvonne Naef
Anna 
Charlotte Hellekant
Hélénus/Hylas 
Marcel Reijans
Priam 
Brian Bannatyne-Scott
Un chef grec/1ère sentinelle 
Alexandre Vassiliev
Un soldat/2ème sentinelle 
Josep Ribot
L’ombre d’Hector/Le dieu Mercure 
David Wilson-Johnson
Sinon 
Christopher Gillett
Polyxène 
Michaëla Karadjian
Hécube 
Irene Pieters
Andromaque 
Jennifer Hanna
Astyanax 
Matthijs Hollanders
Hector/Iarbas 
Brian Green
Dansers 
Esther Eenstroom, Femke Luyckx, Teck Voon Ng, Nicolas Turicchia,James van der Velden, Pim Veulings
    do 30 jan Het Parool

    Ziedaar het wonder van Amsterdam. En het wonder heeft een naam. Het heet Pierre Audi. In samenwerking met decorman George Tsypin, koordirigent Winfried Maczewski, belichter Peter van Praet, kostuumvrouwe Andrea Schmidt-Futterer en met in de bak een formidabel spelend Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Edo de Waart en op het podium een voortreffelijke cast, bracht hij het onmogelijke tot stand: een Troyens die tot de allermooiste produkties in de geschiedenis van DNO moet worden gerekend.

    do 30 jan NRC Handelsblad

    Les Troyens, dat gisteravond in Nederland voor het eerst en met groot publiek succes scenisch werd uitgevoerd in een imposante en vaak wonderschone voorstelling, vormt Berlioz' Grands Travaux'.

    do 30 jan De Telegraaf

    Het contrast tussen de suggestieve massascènes en het persoonlijk drama van Cassandra krijgt scherp reliëf. De loopbruggen en de toneelliften van het Muziektheater maken een fascinerend spel op diverse niveaus mogelijk, waarbij de tijdloos archaïsche kostuums van Andrea Schmidt-Futterer prachtig passen bij het gestileerde acteren en het abstracte decor. Er zijn weinig regisseurs die zo veel ruimte aan de muziek laten als Pierre Audi. De dirigent Edo de Waart benut deze ruimte optimaal.