De Nationale Opera presenteert

LIFE WITH AN IDIOT Alfred Schnittke (1934-1998)

Deze productie was te zien in april 1992

Life with an idiot

Alfred Schnittke
Opera in twee bedrijven en vier taferelen
Libretto van Viktor Jerofejev
Wereldpremière 13 april 1992, Het Muziektheater, Amsterdam

Deze productie

Nieuwe productie
Première 13 april 1992
Wereldpremière

Het verhaal

Het leven met een idioot is een bizar verhaal. De tekst valt in twee delen uiteen: in het eerste bedrijf zien we hoe ‘Vova van mij wordt’, in de tweede hoe 'ik van hem werd’.

Het verhaal op zichzelf is simpel genoeg: ‘Ik’ heeft moeilijkheden op zijn werk. Het koor zingt:
 
Jij dwarsboomt zijn plan! Ik heb geen zin om voor jou mijn partijkaart op tafel te leggen!
Uiteindelijk wordt hij gestraft. Zijn vrienden verbazen zich over de lichtheid van de straf, hijzelf ook: hij moet een idioot in huis nemen.
 
‘Ik’ kiest Vova.
 
Vova liep met zijn handen op zijn rug door het vertrek te ijsberen: vijf stappen voorwaarts, een scherpe draai op zijn hiel, vijf stappen terug, en weer een draai. Hij had afgetrapte pantoffels aan, daarom liep hij zo te sloffen, maar wel een stropdas en een horloge om, en zijn verzorgde baardje, in combinatie met zijn kleine snorretje, gaven hem de aanblik van een middelbare-schoolleraar uit de provincie, die net Abraham gezien heeft.
 
Deze keuze blijkt een pijnlijke vergissing. ‘Ik’ had gehoopt op een denker met wie hij diepzinnige gesprekken kon voeren. Vova zegt echter geen boe of ba, alleen ‘Ech’. Ik's vrouw moet meteen niets van Vova hebben. Aanvankelijk gaat alles goed. Vova zegt niets maar gedraagt zich naar behoren. Maar op een dag is alles anders.
 
Vova zit op de keukenvloer in een grote plas melk en omringd door uit de koelkast gesmeten etenswaren: nu eens neemt hij een hap kaas, dan weer steekt hij zijn hand in een potje salade, dan pakt hij weer een knapperige wafel, dan reikt hij weer naar een worst .... Het hek is van de dam, Vova gaat boeken verscheuren, midden in de kamer zijn behoefte doen. ‘Ik’ en zijn vrouw verklaren hem de oorlog. Vova trekt er zich niets van aan. Naakt loopt hij door het huis. Plotseling dook iets volkomen onvoorstelbaars op: een bordeauxrood geaderde worm roerde zich in het herfstgazon.
 
Ik's vrouw valt voor Vova. Samen keren ze zich tegen ‘Ik’. Ik's vrouw raakt zwanger.
 
Eigenaardig dat ik zwanger geworden ben. Vova heeft namelijk zo zijn aandriften. Die heb ik gerespecteerd en volledig beantwoord, dat mag je gerust weten. Maar zwangerschap was nu juist uitgesloten.
Als ze zich laat aborteren is Vova teleurgesteld en verlegd zijn seksuele belangstelling naar ‘Ik’. Na zijn weerzin te hebben overwonnen geeft ‘Ik’ zich aan Vova.
 
We leefden in tederheid, eendracht en voorspoed terwijl we elkaar kleine presentjes gaven: snoepjes, ballonnen, bloemen en prachtige kussen - zoals een zoon leeft met zijn vader als ze dichters zijn. En er waren geen gelukkiger mensen op de wereld dan wij.
 
Ik's vrouw probeert Vova terug te krijgen. Zij plaatst hem voor de keuze tussen haar en haar man. Ze zegt dat ze Vova een zoon zal geven. Haar man zegt dat hij Vova’s zoon is. Zijn vrouw lacht hem uit. En dan:
 
Heel even was ik het geloof in mijzelf kwijt, in de liefde van Vova en mij. Het was een moment van onvergeeflijke zwakte. Vova zag het en was bedroefd.
 
Vova vermoordt ik's vrouw en verdwijnt met de noorderzon. ‘Ik’ vervoegt zich bij de wacht en wordt opgenomen in het gekkenhuis.

Team en cast

Muzikale leiding 
Mstislav Rostropovich
Regie 
Boris Pokrovski
Decor en kostuums 
Ilja Kabakov
Licht 
Jean Kalman
Orkest 
Rotterdams Philharmonisch Orkest
Vocaal ensemble 
Frank van Aken
Joanna Albrzykowska
Kenneth Beare
Hans Christoph Begemann
Romain Bischoff
Marjan Boonen
Julia Bronkhorst
Nigel Cliffe
Priti Coles
Sussan Djanbakhsch
Edwin van Gelder
Inez Hafkamp
Manon Heijne
Rein Kolpa
Fang Fang Kong
Sylvia Leentvaar
Caren van Oijen
Joseph Pettit
Corinne Romijn
Mitchell Sandler
Rene Steur
Jon Thorsteinsson
Leiding vocaal ensemble 
Winfried Maczewski
Ik 
Dale Duesing
Mijn vrouw 
Teresa Ringholz
Vova 
Howard Haskin / Gregory Mercer
De wacht 
Leonid Zimnenko
Marcel Proust 
Robin Leggate
Alter ego ‘Ik’, 2e scène 
Romain Bischoff