De Nationale Opera presenteert

IPHIGÉNIE EN TAURIDE Christoph Willibald Gluck (1714–1787)

Deze productie was te zien in maart 1991

IPHIGÉNIE EN TAURIDE

Christoph Willibald Gluck
Tragédie en quatre actes
Libretto van Nicolas-François Guillard
Wereldpremière 18 mei 1779, Académie Royale de Musique, Parijs

Deze productie

Nieuwe productie voor De Nederlandse Opera
Nieuwe opvoering van een productie van de Bayerische Staatsoper München en het Staatstheater Stuttgart
Première 8 maart 1991

Het verhaal

Plaats en tijd van handeling:
De Griekse oudheid, enkele jaren na de val van Troje

Wat aan de handeling voorafging:
Toen de Griekse vorsten zich opmaakten met hun vloot uit te varen voor de belegering van Troje, teisterde de godin Diana (Artemis) hen met windstilte als straf voor het feit dat koning Agamemnon een aan haar gewijd hert had geschoten. Als zoenoffer eiste zij Agamemnons dochter Iphigenia, maar op het laatste moment, toen het meisje op het altaar lag om geofferd te worden, ontfermde de godin zich over haar.
 
Zij bracht haar op een wolk naar Tauris (op de Krim aan de Zwarte Zee) en maakte haar daar priesteres in haar eigen tempel. Toen de wolk weer optrok, vonden de Grieken in plaats van Iphigenia een hinde aan het altaar gebonden. Na de val van Troje keerde ook Agamemnon weer naar huis terug, maar werd daar lafhartig vermoord door zijn echtgenote Clytaemnestra en haar minnaar Aegisthus. Deze beiden werden later op hun beurt omgebracht door Orestes, de zoon van Agamemnon en Clytaemnestra, die volgens de Griekse religieuze wetten verplicht was zijn vader te wreken, maar die volgens diezelfde wetten als straf voor de moord op zijn eigen moeder daarna vervolgd werd door de wraakgodinnen, de Erinyen. Als de god Apollo hem belooft dat hij rust zal vinden in Tauris, vaart Orestes in gezelschap van zijn boezemvriend Pylades naar de Zwarte Zee.
 
EERSE BEDRIJF
In de voorhof van de tempel van Diana
 
Tijdens een hevige storm ziet Iphigenia in een visioen hoe haar vader Agamemnon door haar eigen moeder vermoord wordt. Zij wordt echter in haar overpeinzingen gestoord door koning Thoas, die uit boze voortekenen heeft opgemaakt dat zijn leven in gevaar is. Om dit onheil af te wenden, gebiedt hij twee schipbreukelingen die in de storm zijn aangespoeld, aan de góden te offeren.
 
TWEEDE BEDRIJF
In de tempelgewelven
 
Orestes verwijt zichzelf dat hij nu ook zijn beste vriend in het ongeluk heeft gestort. Pylades tracht hem te troosten, maar wordt weggevoerd. Orestes blijft alleen achter, ten prooi aan nieuwe kwellingen van de Erinyen. Iphigenia verschijnt en tracht van de vreemdeling iets te weten te komen over het lot van Agamemnon en diens geslacht. Orestes vertelt haar over de bloedige gebeurtenissen die in Mycene hebben plaatsgevonden, maar voegt eraan toe dat ook Orestes is omgekomen en dat alleen Electra nog in leven is.
 
DERDE BEDRIJF
In de vertrekken van Iphigenia
 
Iphigenia wil de vreemdeling, die op haar omgekomen broer lijkt, redden, en wil hem helpen vluchten. Orestes slaat haar aanbod echter af en laat zich ook door de smeekbeden van Pylades niet vermurwen. Zonder zijn vriend vertrekt hij niet. Op aandringen van Orestes laat Iphigenia dan Pylades vrij, en deze gaat op zoek naar zijn scheepsgezellen, in de hoop met hun hulp ook Orestes te redden.
 
VIERDE BEDRIJF
In het heiligdom van Diana
 
Orestes wordt in plechtige optocht binnengeleid, maar op het moment waarop Iphigenia het offer moet voltrekken, herkent zij in hem haar eigen broer. Vrijwel op hetzelfde moment stormen Thoas en zijn mannen binnen. De ontsnapping van Pylades is ontdekt en Thoas eist de dood van Orestes en Iphigenia. Precies op tijd verschijnt Pylades met zijn manschappen. Thoas wordt gedood, en aan het daarop volgende strijdrumoer wordt een einde gemaakt door de verschijning van Diana. Zij verklaart dat de góden verzoend zijn en dat Iphigenia en Orestes veilig de terugtocht naar hun vaderstad kunnen aanvaarden.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Graeme Jenkins
regie 
Achim Freyer
Instudering regie 
Georg Greiwe en Achim Freyer
Decor en kostuums 
Achim Freyer en Peter Bausch
Licht 
Kurt-Rüdiger Wogatzke
Orkest 
Nederlands Kamerorkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Winfried Maczewski
Iphigénie 
Ellen Shade
Thoas 
Jean-Philippe Courtis
Oreste 
Marcel Vanaud / William Stone
Pylade 
Glenn Winslade
Diane 
Ineke Berends
1ère Prêtresse 
Young Hee Kim
2ème Prêtresse 
Marjan Boonen
Une femme grecque 
Leonie Schoon
Un scythe 
Jan Majoor
Le ministre 
Nico Pouw