10 dingen die je moet weten over Onegin

Onegin behoort tot die zeldzame verhalende balletdrama's, waarin hoofd en hart evenzeer geraakt worden. Hier 10 dingen die jij moet weten over dit Russische liefdesdrama van choreograaf John Cranko!

Anna Tsygankova & Jozef Varga

 

VERHAAL & BALLET

1. Onegin gaat over de Russische aristocraat Onegin. Hij wijst de smoorverliefde Tatjana af voor haar zus Olga, hoewel die al met zijn vriend Lenski is verloofd. Het leidt tot een duel tussen Onegin en Lenski, dat de laatste met de dood moet bekopen. Onegin komt jaren later Tatjana onverwacht weer tegen en zijn liefde ontbrandt alsnog. Maar Tatjana is inmiddels getrouwd. Zal zij hem nu nog in haar armen willen sluiten?

2. Voor de Russen is Alexander Poesjkin, de schrijver van het verhaal, net zo belangrijk als Shakespeare voor de Engelsen is. Qua verhaallijn en belang van het werk kan Poesjkins Onegin vergeleken worden met Shakespeares Hamlet.

3. Poesjkin was zelf een fervent balletliefhebber. Hij schreef dat in de zestienjarige ballerina Maria Danilova meer poëzie stak dan in de gehele Franse dichtkunst bij elkaar. Danilova stierf op haar zeventiende, volgens tijdgenoten overigens aan liefdesverdriet.

4. Misschien is het wel daarom dat voor dansers de hoofdrollen uit Onegin behoren tot de meest felbegeerde in het klassiek repertoire. Elke vrouwelijke soliste wil de rol van Tatjana dansen, elke mannelijke solist die van Jevgeni Onegin.  Vooral danstechnisch is deze productie heel lastig, de dramatische hoogtepunten vergen in technisch oogpunt het uiterste van de dansers, vooral Tatjana's tweestrijd voordat zij Onegin afwijst is erg beroemd.

5. Naast technische academische dans, de basis voor dit ballet, heeft Cranko ook veel andere stijlen verwerkt. Enkele voorbeelden zijn volksdans, moderne dans, ballroom en acrobatiek.

6. Instudeerder Jane Bourne: “Cranko heeft een groot talent om dingen mooi te maken. Het moment dat de gordijnen opengaan, is voor het publiek nog steeds een geweldige ervaring: een ‘wow-moment’. (…) Hij kan een verhaal vertellen in dans, zo helder, dat je helemaal geen mime nodig hebt.”

Jane Bourne, Anna Ol & Artur Shesterikov

 

PRODUCTIE

7. Kurt-Heinz Stolze moet zich als een kind in een snoepwinkel hebben gevoeld toen hij van John Cranko de opdracht  kreeg om uit het verzameld werk van Tsjaikovski de muziek samen te stellen voor Onegin. Stolze putte op inventieve wijze uit talloze pianostukken, liederen, een enkel orkestwerk en de opera Vakula de Smit. Veel ruimte is er voor delen uit diverse pianowerken van Tsjaikovski, vooral uit de twaalfdelige pianocyclus ‘De jaargetijden’ (1876).

8. Het verhaal van Jevgeni Onegin heeft over de jaren al verschillende vormen aangenomen. Alexander Poesjkin schreef het origineel in 14-lijnsverzen en bracht het als een boekenserie uit tussen 1825-1832.  Tsjaikovski maakte hier vervolgens een opera van in 1879, waarna John Cranko er in 1965 een ballet van heeft gemaakt.

9. Dit is de tweede keer dat Onegin wordt uitgevoerd door Het Nationale Ballet. De eerste keer was in 2002. Voor deze uitvoering zijn er 250 kostuums, meer dan 100 laarzen en schoenen, hoeden, accessoires, tricots en spitzen vernieuwd. Voor de kledingstukken werd veel materiaal uit het buitenland (Verenigde Staten en Duitsland) gehaald. Het leer van de laarzen moet bijvoorbeeld wel soepel genoeg zijn om mee te dansen. Om de te vervangen kledingstukken in de juiste kleuren en materialen te krijgen, werd de kostuumafdeling bijgestaan door Diana Eckmann van het John Cranko trust.

Igone de Jongh & Vito Mazzeo 

 

FUNFACT

10. Er zitten best wat verschillen tussen het originele verhaal en de balletversie. Zo is er in het verhaal een passage waar Tatjana door Onegins boeken/notities kijkt en zich afvraagt of er wel een ‘echte’ Onegin is, of dat hij slechts een opsomming is van verschillende literaire helden. Dit komt verder niet terug in het ballet.