In memoriam Marianna Hilarides

In 2008 droeg Het Nationale Ballet het tourneeprogramma Ballet4all op aan Marianna Hilarides. De vroegere solisten van het Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet werd toen 75 jaar. De prima ballerina overleed vorige week, op 81-jarige leeftijd.

Marianne Boedijn, die de artiestennaam Marianna Hilarides zou gaan aannemen, ontving haar eerste balletlessen in de Haagse studio van Lily Green. Op aanraden van haar zou zich al snel onder de hoede stellen van Sonia Gaskell in Amsterdam. Onder Gaskells leiding zou ze zich verbazingwekkend snel tot danseres ontwikkelen. Eveneens op aanraden van Gaskell volgde ze in diezelfde periode ook lessen bij in Parijs gevestigde choreografen als Ljubov Egorova, Olga Preobazhenska en Victor Gzovsky.

In 1951 debuteerde zij als professioneel danser bij Gaskells Ballet Recital, dat zij verliet toen deze in 1954 de leiding kreeg over het in Den Haag gevestigde Nederlands Ballet, de groep en de leidster bij wie ze van 1956 tot 1959 weer zou terugkeren.

In de tussenliggende periode danste ze in het buitenland bij het ballet van de Weense Staatsopera en het Grand Ballet du Marquis de Cuevas. Van 1959 tot 1960 was ze werkzaam bij het toen net opgerichte Nederlands Dans Theater, om daarna, verspreid over verschillende tijdvakken, deel uit te maken van Het Nationale Ballet Le Grand Ballet Classique de France (1965).

Marianna Hilarides zou één van de grootste, zo niet de grootste ballerina van Nederland worden. Haar verbluffende danstechnische gaven zorgden voor legendarisch geworden interpretaties die veel bijdroegen aan de ontwikkeling van de balletkunst in Nederland gedurende de vijftiger en de zestiger jaren. Hilarides was een virtuoze danseres die sprankelend vuurwerk presenteerde, naast verstilde of koele vertolkingen van legendarische werken als Giselle of Het Zwanenmeer, maar ook Symphony in C, De Vuurvogel of La Rencontre. Onvergetelijk waren haar vertolkingen van de voor haar gemaakte duetten die zij samen met de voor haar ideale partner Jaap Flier vertolkte: Sonate van Sonia Gaskell en de door beide dansers schitterend vertolkte pas de deux De Maan in de Trapeze van Hans van Manen. Met name in deze twee poëtische choreografieën kwamen de talenten van beide dansers nadrukkelijk tot uiting.

Marianna Hilarides werd door critici op handen gedragen. Ze werd omschreven als "een vormscheppende danseres en een begenadigd wezen dat aan vergankelijke activiteiten een transcendentale uitwerking weet te verlenen."

Voor veel klassieke dansers was zij niet alleen een gedreven persoonlijkheid maar vooral ook een collega die anderen met raad en daad bij kon staan en hen bovenmatig wist te inspireren. Voor de jonge danstalenten van die tijd gold haar persoonlijkheid, carrière en technisch vermogen met recht als een na te streven voorbeeld.

Ted Brandsen, artistiek leider van Het Nationale Ballet: "Marianne is een belangrijke ambassadeur voor de klassieke danstraditie in Nederland. Ze is van enorme positieve invloed geweest op de ontwikkeling van de Nederlandse dans in algemeen zin, en van ons gezelschap in het bijzonder."