Start kaartverkoop

De kaarten voor de opera- en balletvoorstellingen gaan op twee verschillende data in de verkoop.

  • Op dinsdag 3 mei 2022 om 12.00 uur gaan in de verkoop: Carmen, Königskinder, Blue, Operetta Land, Turandot, Het meisje, de jager en de wolf, Celebrate!, The Sleeping Beauty, en Dawson.
  • Op donderdag 25 augustus 2022 om 12.00 uur gaan in de verkoop: Giulio Cesare, Messa da Requiem, Animal Farm, Der Rosenkavalier, Maria Stuarda, Rusalka, Het Zwanenmeer, Dorian en Forsythe Festival.

Kaarten voor voorstellingen op een andere locatie dan Nationale Opera & Ballet zijn verkrijgbaar bij het theater waar de betreffende voorstelling te zien is.

Voor meer informatie over de abonnementen- en serieverkoop, klik hier.

Seizoenspresentatie

Seizoenspresentatie
Opera

De Nationale Opera

Producties seizoen 2022/2023

Een bomvol seizoen met maar liefst zestien operaproducties.

Ballet

Het Nationale Ballet

Producties seizoen 2022/2023

Een bomvol seizoen met maar liefst elf balletproducties.

Sophie de Lint

Interview Sophie de Lint

Hoop en verwachting – en veel enthousiasme. Dat tekent Sophie de Lint ten voeten uit in een gesprek met haar over het nieuwe seizoen van De Nationale Opera, dat vaart onder de vlag van La liberté? – De vrijheid?

La liberté?

Sophie de Lint
Foto: Liza Kollau

Het thema is ontleend aan iconische woorden uit Bizets Carmen, maar met een vraagteken: “Is vrijheid niet één van de meest omstreden thema’s van onze samenleving?”, vraag de Lint zich af: “Meer dan ooit is iedereen bezig met vrijheid, omdat deze zo onder druk staat. Iedereen wordt op de een of andere manier geconfronteerd met de vraag naar wat vrijheid betekent. Het is een breed en gelaagd begrip. Dat willen we in het nieuwe seizoen vanuit verschillende perspectieven laten zien en horen. En we kijken er natuurlijk naar uit om hierover de dialoog te voeren.”

 

In vrijheid programmeren

Na alle beperkingen die de voorgaande seizoenen zwaar getekend hebben, kijkt de Lint reikhalzend uit naar de toekomst: “Hopelijk wordt het een seizoen dat we volledig volgens plan kunnen brengen. Dat zou een bevrijding zijn, in zekere zin zelfs een catharsis.” Dat is niet verwonderlijk: “Een operaseizoen samenstellen is complex. We willen zo sterk mogelijk onze missie realiseren, en de kunstvorm opera openstellen voor een breed publiek. Zorgen dat onze kunst ertoe doet en verankerd is in de samenleving.”

Het gaat daarbij niet om een eenvoudige invuloefening waar bekende titels uit het operarepertoire bij elkaar worden gezet. Programmeren gaat uit van een overkoepelende visie waarin de werken, kunstenaars, publieksverwachtingen, en uiteraard praktische en financiële vragen op elkaar worden afgestemd. “Het is een totaalplaatje, waarbij talrijke elementen een rol spelen, elkaar ondersteunen en versterken. We willen een grote verscheidenheid aan projecten en kunstenaars laten zien. De rijkdom die de kunstvorm bezit, willen we zo volledig mogelijk tonen, en tevens nieuwe wegen onderzoeken. Als je vanuit dat perspectief naar het seizoen kijkt, dan zie je grote titels als Carmen of Turandot – die blijven uiteraard essentieel in de programmering – maar ze staan zij aan zij met projecten als Operetta Land van Steef de Jong of Blue van Jeanine Tesori. 

En als je verder kijkt zie je ook een zelden opgevoerde opera als Königskinder van Engelbert Humperdinck of een project als Ändere die Welt!. Deze producties roepen andere werelden op en snijden andere thema’s aan of ze richten zich op een breder publiek of specifieke publieksgroepen. Zo dirigeert Lorenzo Viotti niet alleen het grote repertoire, maar ook een familievoorstelling vol operette. Dat Lorenzo deze keuze maakt laat zien hoezeer ook hij die vrijheid en openheid in het programmeren omhelst. Het project Perle Noire rond Jos.phine Baker, ontwikkeld door sopraan Julia Bullock, is niet zomaar een hommage met muziek van Baker maar vooral een muziektheatrale meditatie, met nieuw gecomponeerde muziek van Tyshawn Sorey. En het Verdi Messa da Requiem zet een stap verder in onze samenwerking met Het Nationale Ballet. Om op die manier te programmeren moet je in vrijheid keuzes kunnen maken. Dat kan niet overal, en daarom ben ik ook zo gelukkig dat het in Nederland wel mogelijk is. We worden op vele manieren ondersteund, in de eerste plaats door het publiek dat open staat voor de vernieuwing en ons daarin volgt. En we werken er aan om die steun ook vanuit een bredere publieksgroep te kunnen krijgen.”

Kunstenaars bevrijden onze blik, omdat ze ons een breder inzicht geven

De vraag naar de relevantie van opera wordt wel vaker gesteld – hoe speelt die mee in de programmering? “Wel, het is de vrije keuze die ons ook de mogelijkheid geeft om te kiezen voor projecten en voorstellingen die onmiddellijk aansluiten op wat er vandaag leeft in de maatschappij – werken die de vinger aan de pols houden. De opera Blue van Jeanine Tesori op een libretto en in regie van Tazewell Thompson is daar het duidelijkste voorbeeld van. Het werk resoneert sterk met de Black Lives Matter beweging en stelt op een indringende manier de vraag wie de vrijheid heeft om activistisch te zijn. Het gaat over een conflict tussen generaties en identiteiten in een Afro-Amerikaanse familie: tussen een vader die politieagent is en om te gaan heeft met zijn eigen conflicterende identiteit  als ‘black man in blue’ en zijn zoon, een activistische jongeman die op tragische wijze wordt geconfronteerd met zijn ingeperkte vrijheid om tegen onrecht op te komen. In dat conflict, maar ook in de oplossing ervan speelt de gemeenschap een belangrijke rol.

Ook Alexander Raskatovs wereldpremière Animal Farm is een opera die onze tijd in beeld brengt. “George Orwell schrijft ergens dat de vrijheid voor de mens net zo noodzakelijk is als zijn dagelijks brood. Die gedachte staat ook in zijn Animal Farm centraal. Het is bij uitstek een werk over het streven naar vrijheid in een onderdrukte samenleving. Het laat het zien hoe moeilijk het is dat ideaal in stand te houden. Hoe gemakkelijk er teruggegrepen wordt naar de macht die tot nieuwe terreur leidt.”

 

De paradox van de vrijheid

Bij het thema “Vrijheid” komt bij de Lint spontaan de gedachte op aan voormalig stadsgenoot uit Gen.ve, de filosoof Jean-Jacques Rousseau. “In zijn Du contrat social staat een fascinerende zin: “De mens is vrij geboren, maar hij ligt overal in ketenen.” Vrij zijn en toch gebonden zijn, dat zijn de twee gezichten van de vrijheid. En dat is wat ons ook vandaag bezig houdt. De sociale conditionering en hoe de samenleving gestructureerd is, garanderen ons vrijheid, maar kunnen ook belemmerend werken. Er zijn veel mensen die vooral de beperkingen voelen die ons zijn opgelegd en daaronder lijden. De collectieve, maatschappelijke vrijheid en de individuele botsen op elkaar. We leven gelukkig in een land dat de vrijheid altijd hoog in het vaandel heeft gedragen, en dat historisch een toevluchtsoord geweest is voor velen. Die geest van vrijheid is belangrijk – en speelt ook mee in de vrijheid die wij hebben in onze artistieke keuzes.”

Ook in de opera’s zien we de tegenstelling tussen het collectieve en individuele terug. Carmen is bedwelmd door wat in het libretto “La chose enivrante – la liberté” genoemd wordt – de dronkenmakende roes van de vrijheid. Aan niemand of niets wil ze zich onderwerpen, alleen aan haar eigen verlangen naar vrijheid. Tegelijkertijd – en dat is de paradox – leidt haar obsessie voor vrijheid naar de ondergang omdat niet iedereen haar daarin kan volgen. Op een andere manier is Joséphine Baker uit Perle Noire gebonden in vrijheid. Als een van de grote kunstenaars en persoonlijkheden van de 20ste eeuw is ze evenzeer een icoon voor de vrijheid. Maar in het spanningsveld van haar persoonlijke leven en haar publieke rol als kunstenares stond zij voor hartverscheurende keuzes. Wat Julia Bullock en de componist Tyshawn Sorey samen met regisseur Peter Sellars in Perle Noire willen laten zien en voelen, zijn de pijn en de strijd die Joséphine moest doorstaan terwijl ze zichzelf als entertainer op het podium plaatst, en waar ze, in eigen woorden, “de rol van een wilde” belichaamde. Hoe moedig ze was om zich kwetsbaar op te stellen en hoe die kwetsbaarheid ondergesneeuwd raakte door het amusement. Joséphine betaalde een hoge prijs in haar streven naar vrijheid. Ook Maria Stuarda, uit de gelijknamige opera van Donizetti, heeft die prijs betaald. Hoe zeer ze ook verschilt van iconen als Carmen of Baker, is ook zij iemand die zich verzet, die letterlijk en figuurlijk naar vrijheid streeft en zelfs de confrontatie durft aan te gaan met de destijds belangrijkste vrouw van de wereld, Elisabeth I. Haar moed en kracht in het vrijheidsstreven zijn indrukwekkend.”

‘De rijkdom die de kunstvorm bezit, willen we zo volledig mogelijk tonen, en tevens nieuwe wegen onderzoeken.’

 

Kunst als eye-opener en als verzet

Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Vandaar ook het vraagteken in het seizoensthema. “Het viel me op tijdens de laatste editie van het filmfestival IDFA dat er veel documentaires gaan over jongeren die het moeilijk hebben in onze wereld van vandaag. Vaak voelen ze zich niet gehoord, vinden ze hun weg niet. De maatschappij functioneert op een bepaalde manier, maar de jongeren begrijpen de prioriteiten van de volwassenen niet. En dan vragen ze zich af hoe te leven, hoe te groeien en hoe de toekomst er uit zal zien. Een opera als Königskinder van Humperdinck, alhoewel uit de 19de eeuw, legt niettemin die hedendaagse tegenstrijdigheid bloot. Er is een jong paar geliefden dat zijn eigen weg probeert te vinden en dat zich verzet tegen de orde, en daar uiteindelijk aan ten onder gaat. Opera kan een eye-opener zijn. Daarin ligt een deel van de kracht en de schoonheid van opera en de kunsten. Ze kunnen ons helpen om ons te verzetten. Verzet tegen de huichelachtigheid, zelfgenoegzaamheid, onrechtvaardigheid en kleingeestigheid die het leven en de wereld soms zo sterk tekenen. Vrijheid is verbonden met de kracht om weerstand te bieden aan wat door de maatschappij wordt opgelegd – als een mogelijkheid om verder te gaan, om op een andere manier te leven en te overleven.

Kunstenaars kunnen ons verschillende perspectieven laten zien op een situatie. Zij bevrijden onze blik, omdat ze ons een breder inzicht geven. Niet alleen intellectueel, maar ook gevoelsmatig laten ze ons voelen wat er écht gaande is. De manier waarop er gewerkt wordt aan een voorstelling als Ändere die Welt! laat dat mooi zien. Componist Leonard Evers en theatermaker Mart van Berckel gaan met de zangers van de Opera Studio aan de slag om de mechanismen van de revolutie bloot te leggen. Zij kijken door de tijden heen, van vroeger tot nu en brengen in klank en beeld samen, wat in de geschiedenis zo ver uit elkaar ligt. Wat heeft het streven naar vrijheid opgeleverd? Wat leeft er in het verzet? Die vragen laten zij aan bod komen en fascineren mij ook.
Het zijn die combinaties van artiesten en inhoud die lucht en vernieuwing in het programma brengen. Ze ontketenen zoveel energie dat die kan overslaan op het publiek. Zo kunnen we voelen, zien en horen wat er gaande is, en welke richting we als mens en samenleving uit kunnen. Deze ervaring hoop ik van harte volgend seizoen zo veel mogelijk met iedereen te delen.”

Tekst: Luc Joosten

Ted

Interview Ted Brandsen

Na met zijn gezelschap twee jaar ‘op en af en heen en weer’ te zijn gegaan als gevolg van de coronapandemie, kan artistiek directeur Ted Brandsen niet wachten tot hij weer een volledig, ononderbroken seizoen kan presenteren. 

‘Een levende, vitale kunstvorm vraagt om nieuwe inspiratie en impulsen’

Ted Brandsen
Ted Brandsen met dansers Wendeline Wijkstra en Dustin True (midden) in de studio | Foto: Liza Kollau

“Ik kijk er enorm naar uit om ook zelf weer in de studio aan het werk te gaan (Brandsen creëert een nieuw grootschalig werk – red.), maar het meest verheug ik mij op de mogelijkheid om onze dansers weer dag in dag uit op het toneel te zien schitteren. Om op topniveau te presteren, moet je in een flow zitten van jezelf voortdurend uitdagen, maar dat zo noodzakelijke ritme werd in de afgelopen jaren steeds onderbroken. Onze dansers staan dan ook te trappelen om weer volúit te gaan, om te laten zien waarvoor wij als Het Nationale Ballet bestaan.”

Na een periode waarin Het Nationale Ballet zich – door alle coronabeperkingen – vooral op het Nederlandse repertoire richtte, wil Brandsen in het nieuwe seizoen het internationale gezicht van het gezelschap weer in volle glorie tonen. “Het Nationale Ballet staat niet alleen voor het beste wat Nederland qua danskunst te bieden heeft, maar dankt zijn roem ook aan de samenwerking met de, wereldwijd gezien, grootste choreografen van deze tijd. Dansers hebben dat ook nodig: die uitwisseling en confrontatie met andere makers, andere docenten, die vaak totaal andere dingen van hen vragen dan ze gewend zijn. Dat creëert opwinding en avontuur, en dat is niet alleen essentieel voor hen maar ook voor het publiek. Het levend en vitaal houden van de danskunst vraagt om nieuwe inspiratie, om nieuwe impulsen.”

Veelzijdigheid kenmerkt dan ook het repertoire voor het seizoen 2022/2023. “Het choreografische palet gaat van jonge makers als Milena Sidorova en Joshua Junker tot dé grootmeesters van de twintigste- en eenentwintigste-eeuwse danskunst, tot de beroemde avondvullende klassiekers. Bij elkaar een enorm rijk buffet voor zowel onze dansers als ons publiek.”

‘Onze dansers staan te trappelen om weer volúit te gaan’

Meest gevraagde choreografen van deze tijd Naast bestaande werken van meesterchoreografen Hans van Manen en George Balanchine bevat de programmering voor het komende seizoen nieuwe dan wel recente creaties van onder meer David Dawson, William Forsythe, Wayne McGregor, Christian Spuck en Christopher Wheeldon. “Allen behoren zij tot de internationaal meest gevraagde choreografen van deze tijd. Van Christian Spuck tonen wij, samen met De Nationale Opera, het grootschalige Messa da Requiem, een imponerende, heel menselijke vertaling in zang en dans van Verdi’s beroemde dodenmis. Aan William Forsythe – dé grote vernieuwer van het hedendaagse ballet – wijden we in het Holland Festival van 2023 een heel programma. Met daarin onder meer de Nederlandse première van zijn geweldige, voor Ballet de l’Opéra National de Paris gecreëerde Blake Works 1.”

 

Omvangrijk en overweldigend

Wat de avondvullende klassiekers betreft wil Brandsen in het nieuwe seizoen vooral ‘flink uitpakken’. “Na een tijd van voortdurende beperkingen presenteren wij komend seizoen bewust de twee grootste avondvullende producties die we in huis hebben: The Sleeping Beauty en Het Zwanenmeer, beide geldend als belangrijke mijlpalen in de Nederlandse theatergeschiedenis. Aan Peter Wrights Sleeping Beauty koester ik persoonlijk heel bijzondere herinneringen: ik danste net bij de groep en nog niet eerder had Het Nationale Ballet zó’n omvangrijke en overweldigende productie uitgebracht. De choreografie, naar het origineel van Marius Petipa, is vanwege de vereiste loepzuivere techniek bovendien nog altijd dé ultieme uitdaging voor balletdansers wereldwijd. Het Zwanenmeer wordt niet voor niets ook wel het ‘ballet der balletten’ genoemd: het is de meest populaire titel die we op het repertoire hebben staan, en Rudi van Dantzigs versie vind ik nog altijd de mooiste die er van dit ballet bestaat. We brengen in het nieuwe seizoen maar liefst zeventien voorstellingen van Het Zwanenmeer, zodat iedereen die de grote balletproducties gemist heeft zijn hart kan ophalen, maar ook mensen die ons nog niet – of alleen via het beeldscherm – kennen de kans krijgen om deze beroemde balletklassieker live te zien.”

 

Nieuw publiek en nieuwe inzichten

Covid heeft Het Nationale Ballet overigens niet alleen maar kommer en kwel gebracht, benadrukt Brandsen. “Doordat we een groot aantal nieuwe, andere initiatieven hebben ontplooid, hebben we enorm veel ontdekt en er een groot publiek dat ons online volgt bijgekregen. Onze streams, online balletlessen en de vele video’s die we via onze website en social media hebben gedeeld zijn door honderdduizenden – en wat de lessen betreft zelfs miljoenen – mensen wereldwijd gevolgd. De tijd en ruimte die covid, onvermijdelijk, geschapen heeft, heeft ook nieuwe inzichten opgeleverd. De wereld verandert, is veranderd, en daardoor zullen we, vanwege de pandemie, maar zeker ook vanwege het milieu, in de komende jaren wellicht minder reizen en in plaats daarvan internationaal meer online aanwezig zijn.” Maar dat alles maakt de behoefte om weer volop live-voorstellingen te kunnen geven niet minder groot. “We hebben het met grote regelmaat ontvangen van publiek in ons eigen theater zó gemist.”

‘Niemand gaat in zijn eentje theater maken in het bos, je danst niet voor jezelf, je danst voor anderen’

 

Uitwisseling van energie en emotie

Dat begint al bij het jonge publiek, zegt Brandsen. “Onze schoolvoorstellingen, de vele educatieactiviteiten, de honderden kinderen die zich vergapen aan een Sleeping Beauty of Zwanenmeer, en al die jongeren die we bereiken met nieuwe, aan de huidige actualiteit gerelateerde producties, zoals in het nieuwe seizoen Dorian, waarin hiphop en ballet op flitsende wijze samenvloeien. Het is voor de toekomst van de danskunst zó belangrijk dat we een nieuw, jong publiek aan ons weten te binden.”

Andersom is het voor de dansers, zegt Brandsen, cruciaal dat voor een live publiek optreden weer snel regel wordt in plaats van uitzondering. “Voor camera’s dansen is echt iets anders dan voor een zaal vol mensen. Zelfs voor 400 man optreden, zoals we vanwege de coronamaatregelen de afgelopen twee jaar diverse malen hebben gedaan, is al zó fijn vergeleken bij het dansen voor een lege zaal. Niet eens vanwege het applaus, maar vanwege de uitwisseling die je nu eenmaal alleen hebt met een live publiek. Niemand gaat in zijn eentje theater maken in het bos, je danst niet voor jezelf, je danst voor anderen en voor de energie en emoties die dat wederzijds losmaakt.”

Tekst: Astrid van Leeuwen

Opera & Ballet online

Opera & Ballet online

Nooit genoeg van opera en ballet? Ontdek meer dan 6.842 uur aan:

  • opera- en balletfragmenten

  • ballet- en zanglessen

  • achter de schermen video's