Magazine Het artistieke team van Grimm
  1. Magazine
  2. Het artistieke team van Grimm
  • Margriet Prinssen
  • 10 Apr 2018
  • Leestijd: 8 minuten

Het artistieke team van Grimm

Ernst Meisner, choreograaf en artistiek leider van de Junior Company, maakte samen met Marco Gerris, artistiek leider van het cross-over dansgezelschap ISH, een compilatie van 'the best of' Grimm-verhalen, doorspekt met magie en eigentijdse elementen. GRIMM is een verhaal van alle tijden dat met moderne middelen verteld wordt.

In dit artikel komen alle leden van het artistieke team van GRIMM aan het woord over hun bijdrage aan deze bijzondere productie.

Choreografie

GRIMM is het resultaat van een samenwerking van een duo dat de scheidslijn tussen ballet en andere dansvormen wil slechten. “We willen meer mooie, stoere en spannende voorstellingen maken", zegt Marco Gerris enthousiast. “We hebben elkaar gevonden in een wederzijds verlangen om nieuwe wegen te bewandelen, nieuwe uitdagingen aan te gaan.”

GRIMM is het tweede visitekaartje dat de Marco en Ernst samen afgeven. Om te beginnen aan dit nieuwe avontuur, hebben ze samen eerst een paar dagen vrij geroosterd, vertelt Ernst: “Even helemaal weg van de wereld. Vier dagen hebben we in Valencia intensief gewerkt aan een opzet voor de nieuwe voorstelling. Lekker gebrainstormd zonder ons druk te hoeven maken over de alledaagse beslommeringen van het leiden van een gezelschap. Dat was heel inspirerend.” Marco voegt eraan toe: “Het was ook echt heel leuk. We zaten ergens in een hotel in een donker hoekje wolven na te spelen. Het personeel vond ons totaal gestoord!”

Eigentijds sprookje

Ernst en Marco namen de sprookjes van Grimm als uitgangspunt, omdat die zo beroemd zijn en alomtegenwoordig in de kinderwereld. Ernst: “Iedereen kent ze, je hoeft niet zoveel uit te leggen. En we wilden ze niet klakkeloos navertellen maar er iets eigens en eigentijds van maken. We hebben de rode draad aangehouden van een sprookje: de twee jongens komen in een sprookjeswereld terecht waar ze een aantal avonturen beleven, obstakels uit de weg ruimen en uiteindelijk ervoor zorgen dat het goede het kwade overwint. Inclusief magische heks, gevaarlijke wolf, giftige appels, een glazen bol en andere magische ingrediënten. Maar dan wel in een dynamische mix met eigentijdse elementen.”

We willen meer mooie, stoere en spannende voorstellingen maken

Marco: “GRIMM gaat over de grote dingen van het leven: de strijd tussen goed en kwaad, maar ook over de liefde – het koppelen van vier prinsen aan prinsessen speelt een grote rol – en bijvoorbeeld ook over de band tussen de twee broers. Will is wat meer timide, een tikje naïef, de benjamin. Jack is de oudste. Hij realiseert zich dat je moet vechten om het kwaad te bestrijden. Allebei de broers leren dat ze bereid zijn voor elkaar door het vuur te gaan. Het is een sprookje, maar een stoer sprookje, hier en daar behoorlijk GRIMMig. Onze Roodkapje is geen schattig klein meisje maar een stoere meid. Assepoester danst de salsa. Ze vertegenwoordigen Girl Power.”

Ernst: “We werken nu wat betreft de Junior Company met een compleet nieuw team dansers en toch voelde het vanaf het begin alsof we verder konden gaan waar we met Narnia zijn gestopt. Voor mijn gevoel hebben we de choreografie naar een hoger niveau getild; de balans tussen beide werelden is nog beter uitgefilterd.”

Marco: “We zijn uitgegaan van de kracht van beide dansstijlen en gaan daarop verder. Hoe kunnen we elkaar het beste versterken? We zijn letterlijk samen een nieuwe taal aan het creëren. Dat is uniek en heel bijzonder.”

Het artistieke team

Marco en Ernst hebben gerepeteerd in een aantal fasen: in september, in november en nu, een paar weken voor de première, tussen andere voorstellingen door. Ernst: “Dat heeft als voordeel dat je steeds een stuk verder kunt komen met elkaar omdat je intussen het hebt laten bezinken. Je kijkt er na een paar maanden als het ware weer met nieuwe ogen naar.”

Zodra ze de eerste opzet voor het scenario rond hadden, zetten ze het artistieke team aan het werk, dezelfde mensen met wie ze eerder samenwerkten bij Narnia: “Dat is heel goed bevallen. Het is fijn als je met mensen werkt die je al kent. Je kunt samen steeds verder komen. Om te beginnen, is Scanner aan het werk gezet. De muziek moet immers klaar zijn voor de dansers aan het werk kunnen. Hij is voor ons de ideale componist omdat hij ervaring heeft met ballet, film en theater. Het wordt opnieuw een heel filmische voorstelling, waarin videoprojecties een belangrijke rol spelen.”

 

Compositie

De muziek voor GRIMM is op maat gecomponeerd door de Britse componist en geluidskunstenaar Scanner (Robin Rimbaud).

Scanner: “Na het enorme succes van Narnia wilden we graag met elkaar verder. Inmiddels was de werkwijze wat beter bekend en wilden we ook snel een nieuw werk uitbrengen; het begin van iets dat nog magischer is geworden dan Narnia.”

“Het grootste deel van de muziek is elektronisch, hoewel veel van de geluiden die je hoort opnames zijn van echte strijkers, houtblazers, koperblazers enzovoorts. Het is een combinatie van kunstmatige en echte geluiden. Soms manipuleer ik de geluiden in de soundtrack, door ze bijvoorbeeld te vertragen, om zo een magische wereld te creëren. Ik kijk fris naar elke scène, zonder het verschil in dansstijlen te benadrukken. Ik krijg veel vrijheid om scènes op mijn manier te interpreteren."

We weten precies wat we aan elkaar hebben.

"De planning voor GRIMM was superstrak dus ik stond nogal onder druk om de muziek te schrijven voordat er iets anders in de productie kon gebeuren. De partituur moest eerst af voor zij aan de choreografie konden beginnen. Het heeft enorm geholpen dat we met hetzelfde creatieve team werken. We weten precies wat we aan elkaar hebben. De gesprekken met Marco en Ernst zijn echter van onschatbare waarde als het gaat om het creëren van de juiste stemming voor elke scène. Het is een fantastisch project. Toen ik de speellijst van GRIMM op mijn Facebookpagina zette, kreeg ik letterlijk duizenden reacties en ‘vind-ik-leuks’.”

 

Kostuumontwerp

De kostuums in GRIMM zijn ontworpen door Studio Ruim waarin René van der Leest samenwerkt met Sigrid van Kleef.

Zijn er veel overeenkomsten tussen interieur- en kostuumontwerp?
René van der Leest: “Ja, heel veel. In alle gevallen is het eigen karakter van zowel een huis, opdrachtgever en of een personage in het theater het uitgangspunt (kapstok) voor ons ontwerp. Met compositie, vorm, kleur en materiaal geven we uitdrukking aan hun verhaal. In architectuur accentueert het lichtplan ons ontwerp en in het theater komen de karakters in kostuum in het lichtplan tot leven."

Hoe gaan de personages in GRIMM gekleed?
“Van Marco en Ernst kregen we een interessante en uitdagende vraag voorgelegd, waardoor wij op een heel andere manier naar bekende sprookjesfiguren gingen kijken. Na een aantal inspirerende brainstormsessies over de karakters en hoe die in de voorstelling naar voren komen, begonnen wij het creatieve proces. Het zijn de personages uit de kindersprookjes geworden, maar dan een hippe, eigentijdse versie ervan. Sneeuwwitje heeft een kort rokje en hoge kousen, heel verleidelijk; Assepoester draagt een transparante jurk en de schoen die ze verliest is een glimmende sneaker; Roodkapje is elegant. Ze zijn allemaal prinses-achtig en mooi maar tegelijkertijd ook stoere, hedendaagse meiden."

Met compositie, vorm, kleur en materiaal geven we uitdrukking aan hun verhaal.

"De dwergen zijn een soort hipsters met baarden en staartjes, gekleed in een stijlvolle Schotse ruit. Hun pakken zijn van binnen zwart; dat wordt meteen duidelijk als ze door de slechteriken worden ingelijfd. De Heks komt op in een grote, zwarte cape, daaronder draagt ze een zwartfluwelen jurk met zwartleren stiksels, maar later draagt ze ook iets huiselijks, een soort kimono. Ook zwart, dat wel. De Wolf draagt een versleten, zwarte jas en zijn oren zitten vast aan zijn hoofddeksel. Later komt hij op als een soort quizmaster in mooi rood brokaat. Hij wordt steeds minder herkenbaar als Wolf maar hij houdt wel steeds zijn staart.”

Videoprojectie

Aitor Biedma maakt video’s voor concerten, theatervoorstellingen en dance events, maar ook animaties voor videofilms. “Ik hou ervan om met het gebruik van licht een illusie te creëren.” Voor GRIMM maakt hij de videoprojecties.

“Uiteraard heb ik, net als bij Narnia, veel met Ernst en Marco gebrainstormd, net zo lang tot ik precies begrijp welke richting ze uit willen. We hebben veel heen en weer gemaild met moodboards en ideeën uitgewisseld via Pinterest. Narnia was wat abstracter, in GRIMM zit een aantal hyperrealistische scènes. Dat wil zeggen: het lijkt realistisch, je ziet bijvoorbeeld een gewoon bos, maar je krijgt het gevoel dat het net niet helemaal echt is. In het begin oogt het bos een beetje dromerig en in de loop van de voorstelling verandert het telkens van sfeer. Ik heb een enorme collectie bomen en ik maak zelf ook 3D-modellen als dat nodig is. Voor het sprookjesbos heb ik lang gezocht om precies de goede sfeer weer te geven, de juiste bomen en planten te vinden. Soms is het een gewoon bos, soms wordt het een beetje een eng bos, een tikje 'spooky'. Ik speel veel met licht en tegenlicht.”

 

Lichtontwerp

Mike den Ottolander: “In een vroeg stadium word ik betrokken bij het proces. Dat is prettig omdat ik daardoor alle 'ins en outs' van de productie leer kennen. Het is belangrijk voor mij om de achterliggende gedachten, overwegingen en keuzes van een voorstelling te kennen zodat ik bij een productie precies weet wat er nodig is aan licht.”

“Maar het intense deel van de samenwerking begint pas een week voor we de voorstelling 'afmonteren' in het theater. Tijdens die week maak ik een opzet van het lichtontwerp en de lichtwisselingen in een 3D-programma. Zo kun je zien hoe licht en projectie samenkomt en hoe dit zich verhoudt tot de dansers, voordat we echt in het theater aan de slag gaan.”

Het licht moet de projecties aanvullen en versterken. Het moet één geheel worden in kleur en sfeer.

“Ik werk heel nauw samen met Aitor Biedma, die de videobeelden ontwerpt. Over de videobeelden wil ik continu op de hoogte gehouden worden omdat dit bepalend is voor de belichting. Mijn ontwerpen voor dansproducties zijn doorgaans heel grafisch. Bij deze voorstelling is dat anders omdat de videobeelden het decor vormen. Het licht moet de projecties aanvullen en versterken. Het moet één geheel worden in kleur en sfeer. Dat heeft alles met nuances te maken. Niet te veel licht waar donkere spannende projectie is, niet te donkere projectie beelden waar de dansers overduidelijk zichtbaar moeten zijn en dus het licht feller is.”