‘Ik wil dat mensen het gevoel krijgen dat ze Tosca voor het eerst zien’

Barrie Kosky
Barrie Kosky

Barrie Kosky regisseert Tosca.

De Australisch-Duitse regisseur Barrie Kosky zag zijn eerste Tosca toen hij een jaar of 11 was. “Ik raakte volledig geobsedeerd door het werk. Ik speelde de opera thuis op de piano en zong de partijen mee. In de tweede akte zong ik zelf Tosca, Scarpia én Cavaradossi. Mijn arme ouders.”

Tosca vormt in het seizoen 2021/2022 het begin van een driejarige ‘Puccini-cyclus’ van Barrie Kosky met chef-dirigent Lorenzo Viotti. De titels die hij in de komende jaren bij De Nationale Opera zal regisseren staan al langer hoog op Kosky’s verlanglijstje. Kosky: “Puccini heeft nooit daadwerkelijk voor film gecomponeerd, maar zijn opera’s hebben in hun dramatische opbouw en middelen een ontzettend nauwe aansluiting bij het medium film, dat toen nog in de kinderschoenen stond. In die zin is Puccini écht een componist van de 20ste eeuw, ook al componeerde hij een deel van zijn opera’s in de 19de eeuw.”

Iedere Puccini-opera die Kosky in de komende jaren bij De Nationale Opera zal regisseren staat op zichzelf. “Ik zoek niet naar een conceptuele eenheid of verbinding tussen de verschillende opera’s. Daarvoor staan Puccini’s opera’s te zeer op zichzelf. Ieder werk schept een geheel eigen en uniek universum. Ik werk voor iedere titel dan ook met een ander ontwerpteam.”

Een uitdaging voor Kosky is om een regie te maken die mensen het gevoel geeft dat ze de opera voor het eerst zien, ook als het misschien wel de honderdste keer is. “Met klassiekers loop je het risico dat de kracht en impact van het werk verloren gaan door gewenning. Maar als je goed luistert en kijkt is Tosca een opera die overloopt van ijzingwekkende psychologische spelletjes en gruwelijk geweld. De teller staat aan het einde van de opera op aanranding, marteling, twee moorden én een gruwelijke zelfmoord. Het is geen lichte kost. Dat wil ik invoelbaar maken.”

Inspiratie voor zijn regie vond Barrie Kosky in de film. “Ik benader Tosca als een film noir, een genre waarin Duits expressionisme en psychologisch realisme elkaar ontmoeten; waarin de personages elkaar aan de lopende band manipuleren, je niet meer weet wat waar is en wat niet, en waar geweld permanent onder de oppervlakte borrelt, klaar om tot uitbarsting te komen. Mijn Tosca wordt een opéra noir.