Lorenzo Viotti
Tekst: Laura Roling | Foto: Linda Stulic

‘Ik geef alles voor projecten waar ik in geloof’

Chef-dirigent Lorenzo Viotti dirigeert Puccini, Richard Strauss en operette.

Het tweede operaseizoen van chef-dirigent Lorenzo Viotti belooft minstens zo veelzijdig te worden als zijn eerste. Naast twee grote repertoirestukken, Turandot van Puccini en Der Rosenkavalier van Strauss, laat hij zich met Operetta Land van een heel andere kant zien.

Een ‘little surprise’, zo omschrijft Viotti Operetta Land: “Het beviel me afgelopen september zó goed om aan twee totaal verschillende projecten tegelijkertijd te werken. We hebben met de combinatie van Der Zwerg en Missa in tempore belli als huis een belangrijk visite- kaartje afgegeven: dat we op een nieuwe manier naar de toekomst van onze kunstvorm durven kijken, dat we bereid zijn risico’s te nemen en dat we open staan voor nieuwe disciplines en experimenten. Hoewel ik met twee producties tegelijkertijd krankzinnig lange dagen heb gemaakt, was het de inspanning dubbel en dwars waard. Dus dat doe ik graag opnieuw!”

Vrijheid

In het nieuwe seizoen loopt het begrip vrijheid – met een vraagteken – als een rode draad door de programmering. Hoeveel vrijheid voelde Lorenzo

Viotti bij het kiezen van zijn projecten? “Natuurlijk heb ik vrijheid, maar ik ben daarbij ook heel pragmatisch. Het wordt mijn tweede seizoen met dit orkest. Ik ben nog steeds aan het ontdekken hoe mijn ‘instrument’ in elkaar steekt. Waar zijn de musici goed in, en waar liggen de mogelijkheden voor de toekomst? Daarom verken ik in mijn eerste seizoenen verschillende muzikale stijlen en talen. Het was een grote gezamen- lijke wens van Sophie de Lint en mijzelf om in drie opeenvolgende seizoenen met het orkest en regisseur Barrie Kosky aan een reeks Puccini-opera’s te bouwen. Dat betekende alleen wel dat er per seizoen in feite nog maar één grote titel overbleef om in te vullen. Ik heb al- tijd gehoord dat het Nederlands Philharmonisch Orkest veel ervaring heeft met Strauss, dus dacht ik: ‘daar wil ik iets mee in mijn tweede seizoen!’.”

Zo viel de keuze, naast Turandot, op Der Rosenkavalier. Beide titels dirigeerde Viotti nog niet eerder. Der Rosenkavalier wordt zelfs zijn eerste Strauss-opera.

Het is de charme van het werk die hem met name aantrekt: “Strauss brengt in Der Rosenkavalier een element van niet-serieusheid in de grote, serieuze opera. Hij heeft als het ware de sfeer en de stijl van de Weense operette in deze opera geïntegreerd.” Viotti lacht: “Ik zeg wel eens dat ik muzikaal opgegroeid ben in Wenen, met de wals, charme, sentiment. Misschien is dat wat maakt dat mijn hart sneller gaat kloppen voor projecten als Der Rosenkavalier en Operetta Land.”

Voorliefde voor Puccini

Dat geldt net zozeer voor Puccini, blijkt wanneer de naam van de componist valt. Viotti veert op: “Ik lééf voor de muziek van Puccini. Zijn opera’s zijn echt voor iedereen. Componisten als Verdi en Wagner baseerden zich op grote theaterstukken, bijvoorbeeld

van Shakespeare, of ze vertelden verhalen over goden en helden. Puccini vertelt daarentegen verhalen over mensen. De emoties zijn ontzettend direct en herken- baar. Mensen zeggen weleens dat Puccini sentimenteel is, maar daar ben ik het niet mee eens. En bovendien: wat is er mis met sentimentaliteit? Het lijkt tegenwoor- dig wel een vies woord, terwijl ik denk dat we er diep van binnen allemaal een grote behoefte aan hebben.”

Ook in het nieuwe seizoen treedt Viotti graag weer op als ambassadeur voor de kunstvorm. “Ik ben jong en absoluut niet het archetype dirigent. Ik heb energie voor tien en deel graag mijn liefde voor de kunstvorm, bijvoorbeeld door het openstellen van repetities en het vertellen over muziek. Dat is belangrijk: er kwam in mijn eerste seizoen een nieuw publiek naar de opera en naar mijn concerten in het Concertgebouw. Je voelde een totaal andere energie in de zaal. Dat wil ik ook in het nieuwe seizoen bereiken.”