home home
home home
Home
Het Nationale Ballet presenteert

Dansers van Morgen Academie voor Theater en Dans

Deze productie was te zien in juli 2017

Eindvoorstelling Nationale Balletacademie 2017

Tijdsduur 2:50

Pauzes 1

De Nationale Balletacademie, onderdeel van de Amsterdamse Academie voor Theater en Dans, viert dit jaar haar dertigjarig bestaan. Speciaal voor de gelegenheid heeft de internationale topopleiding voor klassiek ballet – de enige Nederlandse dansopleiding die gelieerd is aan Het Nationale Ballet – dit jaar voor haar eindejaarsproductie Dansers van Morgen gekozen voor een programma dat in het teken van de Hollandse Meesters van de dans staat.

De voorstelling bevat onder meer werken van Hans van Manen (beschermheer van de academie), Rudi van Dantzig, Toer van Schayk, Nils Christe en Ted Brandsen. Maar u ziet ook bijzondere creaties van twee internationale meesterchoreografen: John Neumeier en Christopher Wheeldon.

Alle leerlingen en studenten van de Nationale Balletacademie werken mee aan Dansers van Morgen, van de negen- en tienjarigen die hun opleiding nog maar net begonnen zijn tot en met de bijzondere jonge danstalenten die deel uitmaken van de Junior Company van Het Nationale Ballet.

Over

De Nationale Balletacademie maakt deel uit van de Academie voor Theater en Dans/Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) en staat sinds 2014 onder leiding van Fransman Jean-Yves Esquerre, internationaal ballet meester,  - docent  en voormalig directeur van Les Ballet de Monte Carlo.

Op de Nationale Balletacademie volgen leerlingen een geïntegreerd programma van dans- en regulier onderwijs. Momenteel telt de school rond de 140 studenten, onder wie niet alleen veel jonge Nederlandse danstalenten, maar ook gaststudenten die afkomstig zijn van prestigieuze opleidingen als l’École de Danse de l’Opéra National de Paris, de English National Ballet School, San Francisco Ballet School, Canada’s National Ballet School en de balletschool van La Scala in Milaan.

Sinds 2013 is meesterchoreograaf Hans van Manen beschermheer van de Nationale Balletacademie. Ted Brandsen, directeur van Het Nationale Ballet, is als artistiek adviseur verbonden aan de school.

Hollandse Meesters

Van eigen bodem

choreografie: Iva Lešić
muziek: Flairck

Een van de hoogtepunten van Dansers van Morgen is elk jaar weer de werelddanschoreografie van docente Iva Lešić. Voor de feesteditie van Dansers van Morgen heeft zij zich dit keer niet laten inspireren door dansen uit verre landen, maar door de Hollandse schilderkunst, en dan vooral door de landschappen en luchten zoals deze werden vastgelegd door de schilders van de Haagse School. “Vlakke polders met daarboven donkere novemberluchten, die bij mij beelden oproepen van Nederlanders, fietsend door weer en wind, vaak nog met een kind voor- en een kind achterop. Hun kracht en doorzettingsvermogen staan in deze nieuwe choreografie, op New Dutch Dance Music van Flairck, voorop”, aldus Lešić. Van eigen bodem is geen aaneenrijging van Hollandse folkloristische dansen, maar bevat wel vormen en ritmes uit onder meer de Horlepiep en de IJsselmeer.

Ephebe

choreografie: Toer van Schayk
muziek: Ton Bruynel en Georg Böhm

Toer van Schayks Ephebe werd in 2002 speciaal voor vijf leerlingen van de Nationale Balletacademie gecreëerd. ‘Ephebe’ is het oud-Griekse woord voor een jongen tussen de zeventien en twintig jaar, overeenkomend met de leeftijd van de vijf jonge, mannelijke dansers die het werk toen – en nu – uitvoer(d)en. “Uitgangspunt voor de choreografie is”, aldus Van Schayk, “het feit dat de jongens jaren met elkaar zijn opgetrokken en dus een stempel op elkaar hebben nagelaten, maar nu, na hun afstuderen, afscheid van elkaar moeten nemen en los van elkaar ieder hun eigen pad moeten vinden.”

Replay

choreografie: Ted Brandsen
muziek: Philip Glass

Ted Brandsen, artistiek directeur van Het Nationale Ballet, maakte deze pas de deux oorspronkelijk voor Igone de Jongh en Vitto Mazzeo, stersolisten van Het Nationale Ballet. “Twee mooie mensen, met beiden een totaal andere fysiek dan ikzelf heb: alles aan hen is langer, lichter, minder aards. Ik wilde kijken wat ik daarmee kon doen”, aldus Brandsen. “Ook wilde ik gebruikmaken van hun sterk dramatische kracht. Maar”, benadrukt hij, “het mocht niet over de top gaan.” Brandsen koos voor Replay een bewerking voor solopiano van een compositie uit The Hours, de filmmuziek die Philip Glass een Oscarnominatie opleverde. “De pianobewerking is minder dicht en vol, waardoor er meer ruimte voor transparantie is. Ik wilde niet het drama benadrukken, maar juist het mysterie in de muziek. Het ‘zoekende’ erin vind ik mooi, de lading van het naderende afscheid, van het steeds weer proberen, waarna dan toch het einde volgt.”

Tabula Rasa

choreografie: Nils Christe
muziek: Arvo Pärt

Nils Christes Tabula Rasa omvat twee delen uit Cantus, het ballet dat hij in 2015 voor Introdans maakte en dat bij de première in Arnhem op een ovationeel applaus werd onthaald. Hoewel de nieuw samengestelde choreografie in totaal maar zo’n vijftien minuten duurt, is het, aldus Christe, “een enorm pittig stuk waaraan jonge dansers echt een flinke kluif hebben. Heel poëtisch en lyrisch, en met ongelooflijk veel pas de deux-werk.”

Het eerste deel is strak en ritmisch. De dansers moeten in dit deel precies óp de tel van de muziek zijn, terwijl het tweede deel – door de prachtige lange akkoorden van componist Arvo Pärt – soms helemaal niet te tellen is. Dit tweede deel is, zegt Christe, “met grote penseelstreken neergezet”, en het is aan de jonge dansers om daarin hun vrijheid te vinden en daaraan invulling te geven.

One in a million

choreografie: Ahmad Joudeh en Robin van Zutphen
muziek: Max Richter

De 27-jarige Syrische danser Ahmad Joudeh studeert sinds september aan de Academie voor Theater en Dans, waar hij een gecombineerd lesprogramma volgt aan de Nationale Balletacademie en de opleidingen Moderne Theaterdans en Urban Contemporary. Voor die tijd gaf Ahmad, te midden van het oorlogsgeweld in Syrië, dansles aan kinderen in Damascus; zijn eigen klassieke ballettraining had hij eerder moeten staken nadat zijn docent het land ontvlucht was. Het was Ted Brandsen, artistiek directeur van Het Nationale Ballet, die Ahmad vorig jaar naar Nederland haalde en hem afgelopen december ook een rol gaf in het avondvullende Coppelia. Voor Dansers van Morgen maakt de Syriër samen met danser /choreograaf Robin van Zutphen een solo op muziek van componist Max Richter.

Gottschalk Demo

choreografie: docenten NBA
muziek: Louis Moreau

Een van de hoogtepunten van Dansers van Morgen 2016 keert dit jaar terug op het programma: Gottschalk Demo, een virtuoos ‘spectacle coupé’ gecreëerd door het NBA-docententeam op Gottschalks bruisende en levenslustige Grande Tarantelle. Gottschalk (1829-1869) liet zich voor deze compositie inspireren door de tarantella, een Italiaanse zigeunerdans vernoemd naar de tarantulaspin. De beet van deze spin was – zo dacht men vroeger – dodelijk en kon enkel genezen door wild te dansen. In de choreografie, die de klassieke ballettechniek combineert met folkloristische elementen, krijgen zeven koppels van het bachelor-programma en 28 studenten van de vooropleiding de kans om hun technische kwaliteiten voluit te etaleren.

PAUZE

Unisono

choreografie: Hans van Manen
muziek: Joseph Haydn en Johann Sebastian Bach

Meesterchoreograaf Hans van Manen maakte Unisono in 1978 voor leerlingen van de dansvakopleiding van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Vijf jaar later werd het ballet voor het eerst ook uitgevoerd door leerlingen van de Nel Roos Academie (voorloper van de Nationale Balletacademie). De ondertitel van de choreografie – ‘een oefening in concentratie, samenwerking en muzikaliteit’ – geeft precies aan waar het om draait: gaandeweg komen steeds meer leerlingen het toneel op, die in groepen, en precies gelijk en op de maat, lopen, stilstaan, hun armen bewegen. “Minimale passen, maar omdat ze perfect moeten worden uitgevoerd, hondsmoeilijk om te doen”, aldus een van de dansers van de premièrecast. “Het was een serieuze zaak”, aldus Van Manen. “Ik heb kinderen altijd serieus genomen. Hoeveel kabaal ze soms ook maken, kinderen zijn enorm intelligent en dat bleek ook wel toen ik dit ballet maakte: de jonge dansers konden veel meer dan zelfs ik voor mogelijk hield.”

Yondering

choreografie: John Neumeier
muziek: Stephen C. Foster

John Neumeiers Yondering vormde vorig jaar het bijzondere slotdeel van Dansers van Morgen. Vanwege het grote succes van de choreografie dansen de hbo-studenten en trainees van de Nationale Balletacademie nu opnieuw een deel uit de choreografie, getiteld River. Neumeier, artistiek directeur van het Hamburg Ballett, maakte Yondering oorspronkelijk voor studenten van Canada’s National Ballet School. Op de wonderschone melodieën en indringende teksten van de negentiende-eeuwse Amerikaanse songwriter Stephen C. Foster creëerde hij een serie danstableaus waarin de jeugdige energie en ‘spirit’ gevierd worden, maar waarin ook gevoelens van rouw, ingegeven door scheiding en dood, doorschemeren.

Autumn Haze

choreografie: Rudi van Dantzig
muziek: Samuel Barber

Choreograaf Rudi van Dantzig, die ruim twintig jaar met buitengewone bevlogenheid Het Nationale Ballet leidde, maakte Autumn Haze in 1984 speciaal voor het 25-jarig jubileum van Canada’s National Ballet School. Hij creëerde de choreografie voor Jane Lord en Barry Watt, destijds als eerste solisten aan Het Nationale Ballet verbonden, die beiden hun opleiding aan de school in Toronto hadden gevolgd. Autumn Haze is een ontroerend duet over liefde, verlies en hoop. Het Adagio voor Strijkers, waarop Van Dantzig zijn choreografie zette, is een van de bekendste werken van de Amerikaanse componist Samuel Barber. Voormalig soliste Jane Lord, heeft de choreografie ingestudeerd met de NBA-studenten.

No Time Before Time

choreografie: Ernst Meisner
muziek: Alexander Balanescu

Choreograaf en artistiek coördinator van de Junior Company Ernst Meisner maakte No Time Before Time in februari 2016 voor het programma Ballet Bubbles, voor de twaalf dansers van de Junior Company. Het bruisende, energieke werk op het gelijknamige muziekstuk van Alexander Balanescu is hen – als jonge mensen die op de drempel tussen jeugd en volwassenheid staan – op het lijf geschreven. Het leven ligt nog helemaal open, het avontuur lonkt van alle kanten, en een tikkeltje ondeugendheid ontbreekt ook niet. Bij het maken van dit werk was er veel ruimte voor experiment en input van de dansers van de Junior Company zelf; zo werd deze choreografie voor, met en over hen, er ook een van henzelf.

Scènes de Ballet

choreografie: Christopher Wheeldon
muziek: Igor Stravinsky

Christopher Wheeldons Scènes de Ballet vormt, met 62 uitvoerenden, het bijzondere slotdeel van de feesteditie van Dansers van Morgen. Wheeldon, wereldwijd een van de meest gevraagde choreografen van dit moment, maakte dit choreografische juweel oorspronkelijk voor studenten van The School of American Ballet in New York, onder auspiciën van het New York City Ballet. De uitdagende, op de pure klassieke ballettechniek geïnspireerde choreografie is gesitueerd in een Russische balletstudio, voorzien van een barre en een denkbeeldige spiegel. De jonge dansers – variërend van de prilste talenten tot studenten uit de hoogste klassen – zijn verdeeld in twee groepen: de ‘echte’ dansers en hun spiegelbeelden. Een criticus omschreef Wheeldons Scènes de Ballet als een “powerfusie tussen George Balanchines gestructureerde helderheid en Frederick Ashtons zonnige lyriek.” De Nationale Balletacademie is – na The School of American Ballet en de school van het Pacific Northwest Ballet in Seattle – de derde balletacademie die toestemming heeft gekregen om Scènes de Ballet uit te voeren.

    wo 03 mei Susan Pond. Dance Europe

    Dansers van Morgen 2016: ‘The dancers took to the big stage like ducks to water, filling the stage not just in numbers, but also with a radiant, professional presence. Thoroughly enjoyable.’