Het Nationale Ballet presenteert

Tristan + Isolde David Dawson

Tijdloze tragische liefde

Tijdsduur 1:55

Pauzes 1

De legende van 'Tristan en Isolde' is een van de meest invloedrijke middeleeuwse romances die het verhaal van de liefdesdriehoek tussen koning Markus, Isolde en Tristan vertelt. Een verhaal van liefde, heilig maar verboden, genezend maar destructief, vervullend maar frustrerend, tiranniek maar wel goedgunstig, een liefde die nooit zou sterven. Choreograaf David Dawson blaast met zijn abstracte vertelling en elegante dansstijl het tijdloze liefdesverhaal van Tristan en Isolde, één van de grote klassieke liefdestragedies, nieuw leven in. Daarmee heeft hij een ballet van grote poëtische en fysieke schoonheid gecreëerd.

 

 

 

 

In het kort

'Tristan en Isolde' gaat over de gepassioneerde en gedoemde aantrekkingskracht tussen twee jonge mensen die afkomstig zijn uit historische en sociaal tegengestelde kampen en die een tragische liefdesdood sterven. Dawson werkt in Tristan + Isolde geraffineerd met symmetrie en ordening om er telkens net een andere twist aan te geven. Het ballet is een lust voor het oog, vol caleidoscopische vormen en onvoorspelbare combinaties: solo's komen voort uit een kwartet, duo's combineren met elkaar tot een kwartet of sextet om weer op te lossen in een trio of kwintet.

© Ian Whalen / Semperoper Ballett
© Ian Whalen / Semperoper Ballett
© Ian Whalen / Semperoper Ballett

David Dawson

Associate Artist

David Dawson (1972, Londen, Verenigd Koninkrijk) was van 2004 tot 2006 huischoreograaf bij Het Nationale Ballet. Sinds 2015 is hij als 'artistic associate' verbonden aan Het Nationale Ballet.

Het verhaal

Koning Markus stuurt zijn neef Tristan om de hand van de  mooie prinses Isolde. Tijdens een gevecht sterft koning Morold, de oom van Isolde, door Tristans hand. Wanneer Tristan en Isolde elkaar ontmoeten, worden ze onmiddellijk verliefd, zonder zelfs maar te weten wie de andere persoon is. Als ze daarachter komen, zijn ze wanhopig en ze besluiten een drankje te drinken dat een einde aan hun leven zal maken. Het blijkt echter een liefdesdrankje te zijn, waardoor ze nog heftiger verliefd worden.

Op de bruiloft van Koning Markus en Isolde, slagen Isolde en Tristan erin om te ontsnappen en wat tijd voor elkaar te vinden. Uiteindelijk bedrijven ze de liefde met elkaar. King Markus is diep geschokt door het dubbele verraad, van zowel zijn vrouw als van zijn geliefde neef. Tristan wordt naar de gevangenis gezonden; de achtergelaten Isolde smeekt Markus om vergeving en doordringt hem van de onvermijdelijkheid van haar liefde voor Tristan. Met een zwaar gemoed toont hij begrip voor de geliefden, laat Isolde vrij en stuurt haar naar Tristan. Te laat: de gewonde Tristan is stervende. De geliefden omarmen elkaar voor de allerlaatste keer. Isolde, die niet zonder hem kan leven, valt in onmacht naast zijn levenloze lichaam neer.

 

creatie

Het decor in Tristan + Isolde van Eno Henze is eenvoudig en abstract, met mobiele zwarte zuilen waardoor het een verhaal van alle tijden wordt. Deze liefdesgeschiedenis zou zich overal kunnen afspelen. Het licht van Bert Dalhuysen zorgt voor sfeer en de kostuums van Yumiko Takeshima zijn universeel en kleurrijk.

Er bestaan vele versies van het middeleeuwse verhaal van Tristan en Isolde, in boek, film en theater. De beroemdste is waarschijnlijk de gelijknamige opera van Richard Wagner, in januari 2018 nog te zien bij De Nationale Opera. Dawson wilde al veel langer iets doen met het magische verhaal. Pas toen hij besloot niet de oorspronkelijke muziek te volgen van Wagner maar Szymon Brzoska te vragen een geheel nieuwe compositie  te maken, kreeg het idee voor Tristan + Isolde vaart.

Choreografie, concept

en enscenering

David Dawson

Decorontwerp

Eno Henze

Kostuumontwerp

Yumiko Takeshima

Lichtontwerp

Bert Dalhuysen

Dramaturgie

Valeska Stern

Wereldpremière: 15 februari 2015
Semperoper Ballett, Saxon State Opera
Semperoper, Dresden, Duitsland

Muziek

Tristan + Isolde

Szymon Brzóska

 

Muzikale begeleiding
Het Balletorkest o.l.v. Matthew Rowe

Het Balletorkest
Sinds de oprichting in 1965 is het orkest de trotse begeleidingspartner van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater. De werkwijze is uniek in Nederland. Het Balletorkest, met Matthew Rowe als chef-dirigent, bestaat uit een vaste kern van 45 musici, waar nodig ondersteund door hooggekwalificeerde gastspelers. Dit geeft het orkest een bijzonder karakter: flexibel, dynamisch en van hoge kwaliteit. Het Balletorkest verbindt muziek en dans tot een betoverende ervaring: van klassiek ballet tot moderne dans, van muziekeducatie tot talentontwikkeling. Een optimale synthese tussen muziek en dans, dat is de missie van het orkest. Daarmee bereikt het orkest dansliefhebbers en liefhebbers van balletmuziek, en tevens kinderen en jongeren. De educatieve projecten van het orkest wonnen diverse (internationale) prijzen, zoals de Young Audiences Music Award in 2016 voor Creatures, een samenwerking met dansgezelschap ISH.

Matthew Rowe 
Matthew Rowe werd in januari 2013 aangesteld als muzikaal leider van Het Nationale Ballet en chef-dirigent van Het Balletorkest. Hiermee is hij de eerste dirigent die beide posities tegelijk inneemt. Opmerkelijke producties bij de Nationale Opera & Ballet waren bijvoorbeeld Christopher Wheeldons Cinderella, de Europese première van Alexei Ratmansky’s Firebird, de wereldpremiere van Shen Wei’s Sacre du Printemps en vele choreografieën van Hans van Manen. Daarnaast is Rowe regelmatig gastdirigent bij andere grote dansgezelschappen, waaronder The Royal Ballet, Birmingham Royal Ballet, Stuttgarter Ballett en het Pools Nationaal Ballet in Warschau. Rowe is een graag geziene gast bij de BBC-orkesten. Ook is hij live commentator bij de BBC Proms Concerten, maakte hij een dirigeercursus voor de interactieve iWonder Guide van de BBC en werkte hij mee aan de BBC-serie Maestro. Hij staat bekend om zijn veelzijdigheid met een breed repertoire op het gebied van opera, ballet, eigentijdse muziek en begeleiding van stomme films zoals Charlie Chaplins City Lights en Sergej Eisensteins Pantserkruiser Potemkin. Recente projecten waren o.a. een Frank Zappa retrospectief met het Doelen Ensemble, de viering van de 100ste verjaardag van John Cage in San Diego en een uitvoering van Bernsteins West Side Story ter gelegenheid van de viering van het 125-jarig bestaan van het Concertgebouw.

 

 

Inleidingen

Drie kwartier voorafgaand aan de voorstelling is er een inleiding. Zo krijgt u meer achtergrondinformatie over de productie die u gaat zien. De inleidingen van Nationale Opera & Ballet zijn in het Nederlands en zijn gratis toegankelijk op vertoon van een geldig plaatsbewijs voor de voorstelling van die dag. De inleidingen worden gegeven in de inleidingenruimte. De toegang tot deze ruimte bevindt zich tussen de even en oneven garderobe.

 

    di 07 feb New York Times, Roslyn Sulcas

    ‘Dramatic and thrilling (…) Mr. Dawson is a superb choreographer of group movement (…) surprising and beautiful duos, full of swirling, floor-skidding turns, astonishing upsidedown swinging lifts, and moments of poetic physical beauty.’