home home
home home
Home

Een rijke geschiedenis

1947

Françoise Adret

Françoise Adret leidt het Ballet van de Nederlandse Opera (1947-1959).

1948

Ballet der Lage Landen

Mascha ter Weeme richt het Ballet der Lage Landen (1948-1959) op.

1955

Van Manen's eerste choreografie

De eerste choreografie van Hans van Manen ziet het licht bij de Revue Ramses Shaffy in Amsterdam. Inmiddels heeft hij 120 balletten op zijn naam staan.

1955

Dantzig's eerste choreografie

Rudi van Dantzig maakt zijn eerste choreografie: Nachteiland. Hij maakte het werk bij Gaskells Nederlands Ballet.

1959

Samenvoeging

Samenvoeging Ballet van de Nederlandse Opera en het Ballet der Lage Landen tot Amsterdams Ballet.

1961

Het Nationale Ballet

Het Nationale Ballet ontstaat op 31 augustus 1961 uit een fusie van het Nederlands Ballet (Sonia Gaskell) en het Amsterdams Ballet (Mascha ter Weeme). Hierdoor kwam er een einde aan de zogeheten ‘balletoorlog’.

1962

Het Nationale Ballet wordt gevormd

Sonia Gaskell richt Het Nationale Ballet op.

1964

Olga de Haas

Op negentienjarige leeftijd wordt Olga de Haas (1944-1978) bevorderd tot soliste. De sterbelofte en publiekslieveling groeide uit tot een legendarische Nederlandse danseres. Ze stierf op 1 september 1978 op 34-jarige leeftijd.

1965

Van Dantzig & Kaesen

Naast Sonia Gaskell treden huischoreografen Rudi van Dantzig en Robert Kaesen tot een driehoofdige leiding toe.

1965

Het Balletorkest

Het Balletorkest verzorgt de muzikale begeleiding van voorstellingen van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater.

1965

Rudi van Dantzig artistiek leider

Onder Gaskell's leiding werd Het Nationale Ballet opgericht, waar Rudi van Dantzig met ingang van 1965 één van de drie artistiek leiders werd.

1965

Der Rosenkavalier

Der Rosenkavalier (Richard Strauss), die op 17 november 1965 in première ging in de Congreszaal van de RAI in Amsterdam, is de eerste opera van de nieuwe stichting. Het is ook één van de twee producties van de Nederlandse Operastichting waarin Gré Brouwenstijn en Cristina Deutekom beide mee zongen.

1966

Don Carlos

Op 17 juni 1966 gaat Verdi’s opera Don Carlos in première. Gré Brouwenstijn vertolkte in deze productie de rol van Elisabetta. De muzikale leiding is in handen van Bernard Haitink (foto).

1967

Romeo en Julia

Op 16 februari gaat Van Dantzigs Romeo en Julia in première. Zijn choreografie blijft tot op de dag van vandaag op het repertoire.

1968

Rudolf Nurejev

Op Eerste Kerstdag debuteert Rudolf Nurejev als gastsolist bij Het Nationale Ballet in De Notenkraker.

1969

Reconstructie

Het geruchtmakende Reconstructie – een moraliteit, door een collectief bestaande uit Louis Andriessen, Hugo Claus, Reinbert de Leeuw, Misha Mengelberg, Harry Mullisch, Peter Schat en Jan van Vlijmen, gaat op 29 juni 1969 in première.

1969

Rudi van Dantzig

Rudi van Dantzig bouwde Het Nationale Ballet verder uit volgens de lijnen van zijn voorgangster. Vanaf zijn aantreden heeft het gezelschap zich onderscheiden met eigen én eigenzinnige versies van het klassiek-romantische repertoire.

1969

Nando Schellen

Op 1 januari 1969 wordt Nando Schellen (foto) aangesteld als zakelijk directeur. Later in datzelfde jaar verlaat intendant Maurice Huisman het gezelschap.

1970

Alexandra Radius

Alexandra Radius en haar echtgenoot Han Ebbelaar treden als solisten tot het gezelschap toe. Het paar zal tot het beroemdste dansduo van Nederland uitgroeien.

1971

Hans Vonk

Vanaf de productie In seinem Garten liebt don Perlimplín Belisa (Wolfgang Fortner) die in 1971 in première gaat, tot aan het jaar 2000, dirigeert Hans Vonk (foto), deels als chef-dirigent, het aantal van 45 operaproducties bij DNO.

1971

Hans de Roo

Hans de Roo wordt intendant. Hij geeft sopraan Cristina Deutekom grote kansen. Daarnaast geldt hij als de ‘ontdekker’ van zangers als Catherine Malfitano, Gabriela Benackova, Neil Shicoff en Frederica von Stade, die tot de wereldtop zouden gaan behoren.

1971

Twilight

Hans van Manen, die van 1961-1971 het Nederlands Dans Theater leidde, maakt als freelance choreograaf zijn debuutwerk Twilight voor Het Nationale Ballet.

1975

De drie Van's

Van de jaren '70 en '80 blijken de drie Van’s een artistieke goudmijn: Rudi van Dantzig, Hans van Manen en Toer van Schaijk. Het Nationale Ballet maakt onder hen internationaal naam met gedurfd hedendaags repertoire.

1976

Waardering Hans de Roo

De Nederlandse Operastichting krijgt de prijs van de Vereniging van Nederlandse theatercritici. Daarmee wordt waardering uitgesproken voor het artistieke beleid van Hans de Roo (foto) in de voorgaande vijf seizoenen.

1979

Eerste videoballet

Van Manens choreografie Live, dat in een dubbelprogramma werd gecombineerd met Van Dantzigs Life, is het eerste videoballet in Nederland. De première vindt plaats in Koninklijk Theater Carré.

1981

Wereldpremière The Sleeping Beauty

Wereldpremière van Sir Peter Wrights versie van The Sleeping Beauty. Het meest succesvolle werk in de geschiedenis van het gezelschap.

1984

Koor van de Nederlandse Operastichting

Op 1 januari 1984 splitst de Nederlandse Koorstichting zich in het Nederlands Kamerkoor en het Koor van De Nederlandse Operastichting: een eigen koor bij het gezelschap, tot aan de dag van vandaag. Op de foto: het koor in I vespri Siciliani, een première uit oktober 1984.

1985

Zilveren jubileum

Het gezelschap viert het zilveren jubileum in de Stadsschouwburg. Het markeert de overgang naar een nieuw onderkomen aan het Waterlooplein: Het Muziektheater. Het ‘huis’ word gedeeld met De Nederlandse Opera en het Stadhuis.

1985

Nederlands Philharmonisch Orkest

In 1985 werden drie bestaande orkesten samengebracht in het nieuw opgerichte Nederlands Philharmonisch Orkest. Sindsdien neemt het samen met het Nederlands Kamerorkest de begeleiding op zich van het merendeel van de producties van DNO.

1985

Jan van Vlijmen

Componist Jan van Vlijmen (foto) wordt op 1 augustus 1985 benoemd tot intendant van de Nederlandse Operastichting. Met een bijzondere avond in Theater Carré volgt later in dat seizoen het afscheid van Hans de Roo.

1986

Bacchanten

Gerardjan Rijnders, avant-gardistisch toneelregisseur, maakt Bacchanten in opdracht van het gezelschap. Het werk gaat in première in Theater Carré.

1986

Het Muziektheater opent

Op 23 september 1986 wordt het Muziektheater geopend, in aanwezigheid van Koningin Beatrix en Prins Claus (foto).

1986

Hartmut Haenchen

Hartmut Haenchen treedt aan als chef-dirigent van De Nederlandse Opera en het Nederlands Philharmonisch Orkest. Zijn interpretaties van Strauss, Wagner en Mahler oogsten veel lof. Hij blijft tot 1999 en keert daarna regelmatig terug als gast-dirigent voor onder meer Der Ring des Nibelungen.

1986

DNO verhuist

Na een rumoerige aanloopfase wordt thuisbasis Stadsschouwburg Amsterdam verruild voor het Muziektheater Amsterdam aan het Waterlooplein. Medebespeler en –bewoner van het theater is Het Nationale Ballet.

1987

Truze Lodder

Truze Lodder (foto) treedt op 1 oktober 1987 aan als zakelijk directeur. Tijdens haar 25-jarig bewind groeit DNO uit tot een van de toonaangevende gezelschappen ter wereld. Op 10 december in datzelfde jaar neemt Jan van Vlijmen ontslag als intendant.

1988

Van Dantzig's Zwanenmeer

Op 31 maart gaat Rudi van Dantzigs bewerking van Het Zwanenmeer in première. Het ballet der balletten blijkt in zijn versie een mijlpaal in de Nederlandse dansgeschiedenis.

1988

Pierre Audi

Pierre Audi wordt benoemd tot artistiek directeur van DNO. Als regisseur bij DNO introduceert hij samenwerking met beeldend kunstenaars. Onder zijn leiding wordt het operarepertoire uitgebreid met vele nieuwe titels en bouwt hij een grensoverschrijdend oeuvre op.

1990

Monteverdi-cyclus

In 1990 wordt met de première van Il ritorno d’Ulisse in patria (foto) de basis gelegd voor de Monteverdi-cyclus van Pierre Audi. In 1993 volgt L’incoronazione di Poppea; in 1995 L’Orfeo. Samen met Monteverdi’s Madrigalen worden de producties in 2007 voor het eerst opgevoerd als cyclus.

1991

Wayne Eagling

Wayne Eagling (1950), ex-solist van het Engelse Royal Ballet, weet met zijn nadruk op de danstechnische perfectie het niveau van Het Nationale Ballet verder te verhogen.

1996

Notenkraker & Muizenkoning

Op 13 december gaat Notenkraker & Muizenkoning in première, het geesteskind van Wayne Eagling en Toer van Schaijk naar het origineel van Marius Petipa. De voorstelling zorgt nog altijd voor uitverkochte zalen.

1999

Der Ring des Nibelungen

Nadat de afzonderlijke delen al in 1997 en 1998 in première gingen, wordt in juni 1999 Der Ring des Nibelungen in de enscenering van Pierre Audi voor het eerst als cyclus opgevoerd.

1999

Edo de Waart

Hartmut Haenchen neemt afscheid als chef-dirigent. Edo de Waart (foto) volgt hem op en blijft chef-dirigent tot en met 2004. De Waart is een geziene gast in het theater: hij dirigeerde vanaf 1970 in totaal 47 producties voor DNO.

2002

Holland Symfonia

Per 1 januari 2002 fuseert Het Nederlands Balletorkest met het Noordhollands Philharmonisch Orkest tot het nieuwe Holland Symfonia, dat alle vaste begeleidingstaken overneemt. Op dit moment staat het orkest onder leiding van Matthew Rowe.

2003

Ted Brandsen

De huidige directeur Ted Brandsen (1954) danst tot 1991 bij Het Nationale Ballet. In 2003 wordt hij artistiek directeur. Brandsen verhoogt het danstechnische peil, en start een intensieve samenwerking met de Nationale Balletacademie.

2003

Krzysztof Pastor

Krzysztof Pastor wordt benoemd tot huischoreograaf. De oud-danser van Het Nationale Ballet wordt in 2009 ook benoemd tot artistiek directeur van het balletgezelschap van de Poolse Opera.

2004

Ingo Metzmacher

Van 2004 tot 2008 is Ingo Metzmacher chef-dirigent bij DNO (foto). Ook na 2008 keert hij regelmatig terug als gastdirigent.

2005

Hans van Manen terug

Hans van Manen treedt in 2005 opnieuw in dienst als vaste choreograaf bij Het Nationale Ballet Dit nadat hij in 1987 afscheid had genomen.

2007

Orde van de Nederlandse Leeuw

In 2007 kreeg Van Manen de versierselen van Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw omgehangen en opgespeld. Vijftien jaar eerder, in 1992, was Van Manen al benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau.

2007

Hans van Manen Festival

Ter ere van de 75e verjaardag van choreograaf Hans van Manen (1932) organiseert Het Nationale Ballet 'het Hans van Manen Festival'. Drie weken dans van Nederlandse bodem, uitgevoerd door tal van nationale en internationale topensembles en -solisten.

2009

Johannes Vermeer Prijs

Pierre Audi neemt als eerste de Johannes Vermeer Prijs, de Nederlandse Staatsprijs, in ontvangst. Minister Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap riep de onderscheiding in het leven om uitzonderlijk talent te belonen. Volgens de jury komt Audi de prijs toe vanwege zijn prestaties als regisseur en vernieuwer van muziektheater.

2011

Marc Albrecht

Marc Albrecht is de nieuwe chef-dirigent van De Nederlandse Opera én het Nederlands Philharmonisch Orkest/Nederlands Kamerorkest. In september van 2011 wordt het 25-jarig jubileum van Het Muziektheater Amsterdam gevierd.

2011

Vijftigjarig jubileum

Het Nationale Ballet viert zijn vijftigjarig jubileum. Hoogtepunt is het programma Present/s in februari 2012, waarin negen nieuwe werken van vooraanstaande choreografen in première gaan.

2012

Overlijden Rudi van Dantzig

Na een langdurig ziekbed overlijdt Rudi van Dantzig op 19 januari 2012.

2012

Els van der Plas

Els van der Plas treedt per 1 augustus 2012 aan als algemeen directeur van Het Muziektheater Amsterdam. Na 25 jaar wordt in het najaar afscheid genomen van Truze Lodder, die voor haar verdiensten benoemd wordt tot Commandeur in de orde van Oranje-Nassau en ontvangt ze de Frans Bannick Cocq penning van de Gemeente Amsterdam.

2012

Hans van Manen 80 jaar

Ter gelegenheid van de 80ste verjaardag van Hans van Manen is er een gala voor de ‘Mondriaan van de dans’.

2013

Junior Company

Op 1 augustus gaat de Junior Company van start. Dit samenwerkingsverband tussen Het Nationale Ballet en beroepsopleiding Nationale Balletacademie, leidt jonge talenten tussen 18 en 21 jaar op en biedt ze de kans door te stromen naar het tableau van het gezelschap. Christopher Powney, van 2010 tot 2013 als artistiek directeur verbonden aan de Balletacademie, was intensief betrokken bij de oprichting van de Junior Company.

2013

Jubileum Pierre Audi

Pierre Audi is 25 jaar artistiek directeur opera: tot en met het seizoen 2013-2014 heeft hij als regisseur 43 nieuwe ensceneringen voor DNO op zijn naam staan en onder zijn leiding zijn meer dan 180 nieuwe operaproducties tot stand gekomen, waarvan 20 wereldpremières.

2013

De fusie

De Nederlandse Opera, Het Nationale Ballet en Het Muziektheater Amsterdam zetten door een fusie de laatste stap in de richting van een landelijk topinstituut voor opera en ballet. Els van der Plas wordt algemeen directeur, Ted Brandsen directeur van Het Nationale Ballet en Pierre Audi directeur van De Nederlandse Opera.

2013

'Benois' voor Cinderella

Christopher Wheeldon wordt onderscheiden met een ‘Benois’ voor Cinderella. Hans van Manen wordt geëerd met de ‘Benois de la Danse’ voor Variations for Two Couples. Deze onderscheiding wordt vaak de Oscar van de dans genoemd.

2014

Nationale Opera & Ballet

Vanaf 17 februari fuseren Het Nationale Ballet, De Nederlandse Opera en Het Muziektheater Amsterdam. De naam Het Nationale Ballet blijft bestaan, De Nederlandse Opera wordt De Nationale Opera en het theater krijgt de naam Nationale Opera & Ballet.

2014

De Nationale Opera 50 jaar

Op 24 december 2014 was het precies 50 jaar geleden dat De Nederlandse Opera werd opgericht.